Tuitert knalt door alle barrières

VANCOUVER - Wanneer hij op het balkon van zijn appartement de lentezon van Vancouver opzocht, had Mark Tuitert altijd een prachtig uitzicht op het BC Place-stadion. De locatie waar dagelijks de nieuwe olympische helden hun medailles ontvangen.

Hoe vaker hij naar die grote indoorhal keek, des te vastberadener de Holtenaar werd. Dààr wilde hij ook naar toe.

Afgelopen woensdag, op de 1000 meter, strandde zijn eerste poging op 0,16 seconde van het podium. Wéér geen plak. Tijdens een kortstondige woede-uitbarsting smeet hij enkele bidonnen tegen de muren van de kleedkamer en werd elke stilte gevuld met krachttermen.

Vanaf dat moment besloot Tuitert alle energie, positieve én negatieve, in zijn lichaam aan te spreken om zijn ultieme droom waar te maken. Het leidde zaterdag tot een ongekende eruptie op de 1500 meter. De Control-schaatser knalde dwars door alle barrières, dook liefst 0,62 seconde onder het baanrecord en verblufte iedereen door het olympisch goud op te eisen.

Hard gewerkt

"Dit is zo gaaf, ik kan het echt niet geloven", sprak Tuitert met pretoogjes, nadat hij topfavoriet Shani Davis naar de tweede plaats had verwezen. "Ik heb altijd gezegd dat er zoveel meer in zat. Ik heb zò hard gewerkt, zò veel tegenslagen verwerkt. Dat dan alles samenvalt in één race, is geweldig."

Voor het eerst in 38 jaar veroverde een Nederlandse man de olympische titel op de 1500 meter. Ard Schenk was de laatste, in 1972 (Sapporo). "Om Ard Schenk op te volgen op deze afstand, dat is ongelooflijk."

En daar is geen woord van gelogen. Want tot 20 februari 2010 stond Tuitert helemaal niet bekend als een winnaar. In zijn lange carrière heeft de 29-jarige Holtenaar nog nimmer een individuele afstand gewonnen bij een WK afstanden. Zelfs niet bij de NK afstanden. Zijn prestaties bij de twee afgelopen edities van de nationale titelstrijd per afstand waren tekenend.

Uitschieter

Hij won vier keer brons (500 en 1000m) en tweemaal zilver (1500m). In 2004 noteerde Tuitert de grootste uitschieter tot dan toe; hij werd Europees kampioen allround. Twee jaar later voegde hij daar nog een Nederlandse allroundtitel aan toe, vooral omdat alle toppers zich op dat moment prepareerden op de Spelen van Turijn.

In die periode stond voor Tuitert schaatsen nog gelijk aan allrounden. Hij sprak met passie over de heroïsche strijd over vier afstanden, droomde ervan om in de voetsporen van Rintje Ritsma te treden en vond dat de wereldkampioen allround zonder twijfel ook de beste schaatser van het hele peloton was. Toen hij drie jaar na zijn Europese titel was afgegleden naar de subtop, adviseerde zijn coach Jac Orie met fikse dwang om zich toe te gaan leggen op de 1000 en 1500 meter.

Rug tegen de muur

De Holtenaar stond met de rug tegen de muur, nadat hij in 2007 roemloos achtste werd op de EK in Collalbo. "Het was heel moeilijk om afstand te doen van die droom", sprak Tuitert die later dat jaar definitief het allrounden vaarwel zei. "Maar ik brak zo veel af met trainingen voor die vijf en tien kilometer. Ik was altijd bezig om alles net-niet te doen."

Met de focus gericht op het koningsnummer van het schaatsen, de 1500 meter, kroop de pupil van coach Orie tergend langzaam uit het diepe dal. Hij hervond de aansluiting met de wereldtop, maar een overwinning boeken leek hem niet gegund.

Geloof

Zijn rotsvaste geloof in de aanpak van Orie betaalde zich in Vancouver uiteindelijk uit. Met één fabuleuze race schaart Tuitert zich tussen de grote olympische schaatshelden.

"De laatste acht jaar heb ik niet zo veel gewonnen", sprak hij met gevoel voor understatement. "Toch vertrouwde ik erop dat ik een 1500 meter kon winnen op een groot toernooi. Tijdens elke training zat die gedachte in mijn achterhoofd. Het heeft zo moeten zijn."