Bewegend behang

AMSTERDAM - Zit je weer. Net als vorig jaar. En het jaar daarvoor. En al die jaren daarvoor. Nieuwjaarsdag bij oma. De koekoeksklok zegt tiktak, je kop doet bonkbonk en op tv springen kereltjes van een schans.

© ANP

Of je nog een oliebol wilt, vraagt oma. Je hebt er al twaalf op. Taaie krengen; ze smaken alsof ze nog van vorig jaar zijn. Je maag draait zich om bij de gedachte aan de dertiende, maar oma poedersuikert je oliebol met zoveel enthousiasme dat je het ding niet durft af te slaan. Verstand op nul en doorkauwen. Zwijgend, je ogen gericht op de tv.

Schansspringen kijken doe je zonder te praten. Daar is het voor uitgevonden; Garmisch-Partenkirchen is niet voor niets op Nieuwjaarsdag. Of je nu bij je oma, je tante of je schoonmoeder bent: je hoeft niet meer te doen dan naar de tv te staren en taaie oliebollen weg te werken. Stilte om je heen. Niemand die de kater in je hoofd wakker maakt.

Stil

Ik ken geen enkele sport waarbij er zo weinig wordt gepraat als schansspringen. Over voetbal, wielrennen, schaatsen, tennis – ja, zelfs over darten – blaten we de klok rond, maar op 1 januari is het stil.

Van schansspringen weten we niks. We kennen geen springer. En zelfs als je al eentje kent, dan herken je ‘m nog niet. Die mannetjes dragen allemaal hetzelfde pak. En dezelfde helm. En dezelfde bril. Misschien is het wel steeds hetzelfde kereltje dat naar beneden vliegt.

Het maakt ook niet uit. Op Nieuwjaarsdag hoef je niet voor de ene of de andere te zijn. Je hoeft niet te schreeuwen, niet te vloeken, niet te juichen. Je hoeft je niet boos te worden vanwege een verkeerde beslissing van de scheidsrechter of een waardeloze wissel van de coach.

Staren

Je hoeft niet te verdiepen selectiecriteria, Dr.Bibberregels, dopinggevallen, klassementen of kleedkamervetes. Als er een blonde chick in het publiek in beeld komt, dan is het gewoon een blonde chick in het publiek – en niet het meisje van die ene springer.

Als er een coach met een vlag staat te zwaaien, dan is het gewoon een coach met een vlag – en niet die ene coach die net de vedette van het team eruit heeft geschopt omdat hij met de verkeerde kleur schoenen op de training verscheen. Je kunt stil zijn en staren.

In zijn uppie

Misschien dat ze er in andere landen wel over praten, al vraag ik me zelfs dat af. Tijdens de Spelen van Vancouver belandde ik op een avond in het Zwitserland Huis, op de dag dat de Zwitserse schansspringer Simon Amman goud had gewonnen. Het was niet druk. Een paar mannen hadden het over het weer. Simon zelf was er ook. Hij zat aan de bar. In zijn uppie.

Voor hem een rijtje lege Schnappsglazen en zijn gouden medaille. Hij gaapte en staarde voor zich uit. Ik vroeg aan de barman wat er met hem was. De barman haalde zijn schouders op en zei: ‘Niks. Hij wil gewoon geen geleuter aan zijn kop.’

Heerlijk simpel

Geen geleuter, gewoon een paar mannetjes die van een berg af springen. Heerlijk simpel. Schansspringen is bewegend behang dat mooi genoeg om er met z’n allen elk jaar één middag lang naar te kijken. Behang waarachter je je je houten kop en je opspelende maag kunt verbergen – en waarachter je die vervelende achterneefjes kunt plakken als het nodig is.

De koekoeksklok zegt tiktak. Je hoofd doet bonkbonk. Op tv staat het mannetje weer bovenaan de schans. Iemand zegt: ‘Hoog hè?’ Je knikt en neemt nog een oliebol.