Wedstrijd van zwalkende zombies

De wielrenners zwalkten over de baan van Madison Square Garden. Regelmatig viel er een coureur van pure uitputting van z’n fiets. Als hij na zo’n valpartij op de grond bleef liggen, dan schreeuwden duizenden toeschouwers: ‘Hey! Loser! Wakker worden!’

© ANP

Door Rob de Haan

Zesdaagsen werden aan het einde van de 19e eeuw erg populair in de Verenigde Staten. De zesdaagsen die toen verreden werden, waren krankzinnig zware overlevingstochten. Dag en nacht werd er gekoerst. Indertijd was een zesdaagse nog een individuele wedstrijd.

De wielrenner die na 144 uur de meeste rondes had afgelegd, was de winnaar. Om tijdens die zes dagen en zes nachten zoveel mogelijk wakker te blijven, gebruikten veel renners grote dosissen cocaïne en cafeïne.

De combinatie van uitputting en stimulantia zorgde ervoor dat sommige coureurs zich nogal merkwaardig gingen gedragen. In 1897 leek bijvoorbeeld een Franse coureur geestelijk de weg totaal kwijt te zijn tijdens een zesdaagse. Hij klom in een hoge paal en weigerde naar beneden te komen. Uiteindelijk moest de brandweer eraan te pas komen.

Gehypnotiseerd

Toen Teddy Hale in 1896 de zesdaagse van New York won, weigerde hij om te stoppen met fietsen nadat hij de finish was gepasseerd. Met een asgrauw gezicht en een wezenloze blik in zijn ogen, bleef hij voluit doorfietsen. Het leek alsof hij gehypnotiseerd was. Met veel moeite kon men deze zombie uiteindelijk tot stilstand brengen.

Blijkbaar hadden veel organisatoren er indertijd bijna alles voor over, om van hun evenement een commercieel succes te maken. Zo wordt er beweerd dat de organisatoren zelfs speciaal renners inhuurden, die als opdracht hadden om spectaculaire valpartijen te veroorzaken. Het Amerikaanse zesdaagsenpubliek smulde van die valpartijen.

Zesdaagsen waren indertijd een ‘hot item’ in de internationale pers. Er verschenen allerlei artikelen over renners die na afloop van een zesdaagse vele weken in een ziekenhuis of zelfs in een gekkenhuis door moesten brengen, om te herstellen.

Die spectaculaire artikelen waren erg goed voor de toeschouwersaantallen van de zesdaagsen. Tienduizenden sensatiebeluste toeschouwers wilden die fietsende freaks graag in het echt zien.

Christelijke lobby

De verhalen in de pers zorgden er echter ook voor, dat er in grote delen van de maatschappij met afgrijzen naar de zesdaagsenwereld werd gekeken. Er ontstond in Amerika een sterke christelijke lobby om ‘die mensonterende wedstrijden’ te verbieden.

In 1899 kwamen er in verschillende Amerikaanse staten wetten, die de ‘mensonterende toestanden’ tijdens zesdaagsen moesten tegengaan. Als reactie op die overheidsmaatregelen besloten de organisatoren dat een zesdaagse voortaan niet meer een individuele wedstrijd was, maar een koers voor ploegen van twee renners die elkaar aflosten: wanneer de ene renner van een ploeg koerste, dan kon de andere renner even rusten.

Als gevolg hiervan waren er tijdens zesdaagsen voortaan heel wat minder ‘mensonterende toestanden’ met uitgeputte renners te zien, al was het ook voor ploegen van twee renners die elkaar aflosten natuurlijk nog verschrikkelijk zwaar om 144 uur achtereen te fietsen.

Uitputtende marathons

Sindsdien zijn er nog heel veel andere vernieuwingen doorgevoerd in de zesdaagsenwereld. Zo werd in de jaren ’70 het aantal wedstrijduren drastisch verminderd. De hedendaagse zesdaagsen lijken nauwelijks nog op de absurde, uitputtende marathons uit de oertijd.

Tegenwoordig is een zesdaagse een flitsende sportshow. Er wordt in de meeste zesdaagsen nog maar 4 à 5 uur per dag door de profs gekoerst en het wedstrijdprogramma bestaat uit allerlei korte, spectaculaire onderdelen.