Granaatscherven en valpartijen

Drie jaar vocht Joaquim Agostinho in de hel. Als dienstplichtige Portugese militair was hij naar Oost-Afrika gestuurd, waar een gruwelijke koloniale oorlog woedde. Hij zag zijn vrienden sterven bij gevechten en aanslagen, maar zelf slaagde hij er op wonderbaarlijke wijze in om te overleven.

© ANP

In Oost-Afrika had hij geleerd om keihard voor zichzelf te zijn. Hij leerde om pijn zoveel mogelijk te negeren. Agostinho heeft menigmaal verklaard dat hij in deze gruwelijke periode het ijzersterke karakter ontwikkelde, dat hem in latere jaren tijdens wielerwedstrijden vaak van pas kwam.

Vakantie

Wanneer hij bijvoorbeeld verschrikkelijk moest afzien terwijl hij een Alpencol opfietste, dacht hij gewoon even aan Oost-Afrika en dan was hij er meteen weer van overtuigd dat hij zich niet aan moest stellen en voluit door moest stoempen.

Wat stelde die Tour de France nou voor vergeleken met zijn militaire expedities door oerwouden en moerassen, waarbij zijn voedsel bestond uit de ratten en insecten die hij onderweg ving?

Tijdens de Tour de France hoefde hij zich maar een paar uur per dag in te spannen. Vervolgens kreeg hij in een hotel een rijkelijke warme maaltijd voorgeschoteld en daarna mocht hij heerlijk rusten op een hotelbed. Vergeleken met zijn ervaringen in Oost-Afrika leek de Tour de France bijna een vakantie.

Erelijst

Ook na valpartijen vond Agostinho dat hij zich niet aan moest stellen. Ach, natuurlijk voelde hij dan best pijn, maar het viel toch erg mee vergeleken met die keer toen hij in Oost-Afrika bij een aanslag die granaatscherven in z’n gezicht kreeg.

Doordat Joaquim Agostinho tot z’n 25e in militaire dienst zat, kon hij pas laat beginnen aan zijn professionele wielercarrière. Dat weerhield hem er niet van om een indrukwekkende erelijst op te bouwen. Hij won ondermeer vijf Tour-etappes en werd tweemaal derde in de Tour de France.

Sporting Lisboa

Oorspronkelijk was Agostinho van plan om in 1983, op 40-jarige leeftijd, te stoppen met wielrennen. Hij kreeg toen echter een aanbod van de Portugese ploeg ‘Sporting Lisboa’, waar hij eind jaren ’60 al voor had gereden.

Het management van deze ploeg vroeg of Agostinho interesse had om voor hun talentvolle Portugese renners op te treden als gids in het internationale profpeloton. Hij zou de dubbelfunctie van renner en ploegleider krijgen. Joaquim Agostinho besloot om op dit aanbod in te gaan.

De hond

Op 41-jarige leeftijd bewees de beste Portugese wielrenner aller tijden, dat hij nog steeds heel hard kon fietsen. In de Ronde van Algarve van 1984 won hij de vierde rit en pakte hij de leiderstrui.

Tijdens de eindsprint van de vijfde rit sloeg echter het noodlot toe. Een hond stak de weg over. Agostinho viel over hem. De Portugese wielerheld stond op en bereikte uiteindelijk, voortgeduwd door ploeggenoten, de eindstreep.

Schedelbreuk

De renner die doorgaans nooit klaagde, klaagde na de finish dat hij verschrikkelijk veel hoofdpijn had. De artsen in Faro onderzochten hem en constateerden dat hij een schedelbreuk had opgelopen.

Ze besloten om hem per ambulance naar een ziekenhuis in Lissabon te brengen. Onderweg raakte hij in coma. Daar zou hij nooit meer uitkomen. Tien dagen later overleed de Portugese wielerheld.