Meevoelen met Mart Smeets

Zijn atletiekcoach werd moedeloos van hem, zo vertelde Dick Fosbury in een interview met Mart Smeets. Fosbury deed z'n best om bij het hoogspringen de 'rolsprong' te leren, maar het leek nergens op.

© ANP

Op een dag verzuchtte zijn coach daarom: "Fosbury, je leert het nooit, waarom stop je niet?"

Fosbury wilde het hoogspringen echter nog niet opgeven.

Hij wilde eerst nog wat experimenteren om te kijken of hij met een iets simpeler techniek toch nog hoog kon springen. En ja hoor, met de wonderlijke ‘Fosburyflop’ die hij ontwikkelde, bleek hij tientallen centimeters hoger te kunnen springen.

Uiteindelijk won hij hiermee zelfs Olympisch goud in 1968. Hij ontketende een sportieve revolutie: de Fosburyflop werd de standaardtechniek voor hoogspringers.

Bevrediging

Mart Smeets zocht Dick Fosbury op toen deze atletieklegende enige tijd tamelijk anoniem in Nederland woonde. Fosbury vertelde aan Smeets hoe moeilijk hij het vond om te leven met de sterrenstatus die hij na de Olympische Spelen plotseling had in Amerika.

"Ik kon er niet tegen, daar was mijn persoonlijkheid niet op gebouwd. Ik kreeg een geweldige terugval." Hij zou als hoogspringer nooit meer helemaal terugkeren op zijn oude niveau. Het gaf hem echter wel ‘een bepaalde bevrediging’ als hij zag dat anderen met zijn flop-techniek grote prestaties leverden.

Geheel terecht kreeg dit verhaal een plek in het boek ‘Passie’, waarin Mart Smeets de ‘meest memorabele’ stukken heeft gebundeld, die hij in zijn 40-jarige journalistieke carrière heeft geschreven.

Cocaïne

Veruit de sterkste stukken in dit boek zijn interviews met opvallende sportpersoonlijkheden zoals Eric Heiden, Jan van Beveren, Arie Selinger, Dirk-Jan van Hameren en Gert-Jan Theunisse.

Smeets bundelde in dit boek echter ook stukken die om andere redenen ‘memorabel’ zijn, dan puur vanwege de journalistieke of literaire waarde van het verhaal. Zoals een fictief prozastukje dat hij begin jaren ’90 schreef, over een man die per vliegtuig van Amerika naar Nederland reist en in de veronderstelling verkeert dat hij een koffer cocaïne smokkelt.

De topjournalist Evert Santegoeds van het kwaliteitsblad Privé kon fictie en werkelijkheid blijkbaar niet erg goed uit elkaar houden en publiceerde op basis van dit verhaal een geruchtmakend artikel: ‘Smokkelde Mart Smeets COCAÏNE?’

Bijna-dood-ervaring

Het boek ‘Passie’ bevat ook een ruime hoeveelheid curiosa, zoals de inmiddels beruchte jeugdgedichten van Smeets en een reeks foto’s uit zijn privéarchief. Ook is het boek rijkelijk geïllustreerd met allerlei persaccreditaties voor sportevenementen, die Smeets in de loop van 40 jaar verzamelde.

Daarnaast is er plek ingeruimd voor een aantal curieuze schnabbelstukjes, die Smeets voor opdrachtgevers schreef. Zoals een fictief verhaal over een bijna-dood-ervaring, dat in een promotieboekje van een uitvaartbedrijf verscheen.

‘Passie’ is kortom een boek voor de fanatieke Smeets-fan die ervan smult om zoveel mogelijk verschillende facetten van z’n idool te zien. Die fanatieke fan kan waarschijnlijk ook meevoelen met die arme Smeets, als in het verhaal ‘De zak van Max’ blijkt hoe erg hij altijd lijdt als hij in Nederland op straat rondkijkt.

Collectieve wansmaak

Ja, de sensitieve schoonheidsaanbidder Mart Smeets vindt het verschrikkelijk dat hij uit een land komt waar bijna elke man zo ‘af-schu-we-lijk gekleed gaat’. Op het gebied van kleding verliest Nederland volgens hem met 4-0 van het ‘Buitenland’. Vanwege die collectieve wansmaak rekent hij Nederland dan ook niet tot de ‘Beschaafde Landen’.

De Grote Smeets windt zich zo zeer op over deze kwestie, dat het zonder twijfel een groot maatschappelijk probleem moet zijn. Eigenlijk verbaast het mij, dat indertijd de Nederlandse regering niet meteen heeft gereageerd op dit vlammende betoog van Smeets, door hem een post aan te bieden als ‘Minister van Mode’.

Rolls-Royce

Onder het motto ‘maak van Nederland een mooier land, begin met de kleren’ had minister Smeets een Nationale Kledingdistributiedienst op kunnen zetten. Die had dan elke Nederlandse man ondermeer kunnen voorzien van zo’n geweldige Noorse trui van het merk Dale, die Smeets vaak tijdens schaatsuitzendingen draagt.

Volgens hem is dat immers ‘de Rolls-Royce onder de wintertruien’. Met zo’n schitterende trui aan hadden wij, ‘de Nederlandse mannen’, er in de winter allemaal net zo piekfijn uit kunnen zien als de Grote Mart Smeets. Ja, dankzij minister Smeets kon Nederland dan eindelijk echt gaan behoren tot de ‘Beschaafde Landen’.

Titel: Passie. Veertig jaar in de journalistiek
Auteur: Mart Smeets
Pagina’s: 286
Uitgeverij: Nieuw Amsterdam

Bestel dit boek op Sportgeschiedenis.nl