Get rich or die tryin'

De Europese toprenners reageerden lacherig toen ze de bijnaam hoorden van dat nieuwe jochie uit Amerika. ‘De Schooljongen van Roxbury’ werd hij genoemd. Het lachen verging hen echter snel tijdens de wedstrijden. Louis Mettling kon gruwelijk hard fietsen.

Als 17-jarige was hij al nationaal kampioen bij de amateurs en verbrak hij verschillende nationale records.

Toch was Mettling allerminst van plan om een lange wielercarrière op te bouwen. Hij wist hoe gevaarlijk baanwielrennen in die jaren was; bij een valpartij had het Amerikaanse supertalent een schedelbreuk opgelopen, waar hij maandenlang van moest herstellen.

Intellectueel

Dat hij toch naar Europa trok om als profwielrenner faam te maken, had een speciale reden. De intellectuele Louis Mettling, die vloeiend drie talen sprak, droomde ervan om ooit af te studeren aan de universiteit.

Z’n ouders waren echter te arm om hem financieel te kunnen ondersteunen. Wielrennen zag Mettling als de makkelijkste manier om binnen korte termijn veel geld te verdienen. Daarmee wilde hij zijn studie bekostigen.

Zijn plan leek te slagen. Hij boekte vooral grote successen in Frankrijk. In 1907 zou Mettling voor de laatste keer op tournee gaan langs de Europese wielerbanen. Daarna zou de 22-jarige Amerikaan zijn fiets verwisselen voor de collegebanken, zo hoopte hij althans.

Stayeren

De hipste vorm van wielrennen was in die tijd het stayeren. Massa’s toeschouwers keken met grote ogen naar die wonderbaarlijke wedstrijden, waarbij elke wielrenner in de slipstream van een motor koerste, waardoor ze met snelheden van circa 85 kilometer per uur over de betonbanen zoefden.

De meeste toeschouwers waren in hun eigen dorp nauwelijks een sneller vervoermiddel gewend dan de paardentram; gemotoriseerd verkeer was indertijd nog een uitzonderlijke bezienswaardigheid.

Stayeren was veruit de gevaarlijkste vorm van baanwielrennen, vanwege de nog primitieve motortechniek die vaak haperde, maar ook vanwege de hoge snelheden en het gebrek aan goede veiligheidsvoorschriften.

Invaller

In juli 1907 startte Mettling in de stayerkoers om de 'Preis der Stadt Dresden', als invaller voor een renner die geblesseerd was. Het leek een zeer glorieuze dag te worden. De Amerikaan pakte maar liefst negen ronden voorsprong op de nummer twee.

Vlak voor het einde van de koers kwam Mettling echter hard ten val. Enige tijd was hij buiten bewustzijn. Er werd wederom voor een schedelbreuk gevreesd. Toen Mettling bijkwam, leek de schade toch mee te vallen. Twee weken later overleed hij onverwacht alsnog aan de gevolgen van zijn val. Onder grote publieke belangstelling werd de Amerikaanse wielerheld in Dresden begraven.

Flirt met de dood

De tragedie van Mettling stond beslist niet op zichzelf. In de eerste decennia van de vorige eeuw vielen er tijdens stayerwedstrijden vele tientallen doden. Wat bezielde zoveel renners om toch mee te doen aan deze horrorkoersen, deze Russische roulette op racefietsen?

Onlangs verscheen er een mooi boekje van André Stuyfersant getiteld ‘Flirt met de Dood’, over een Nederlandse stayerheld uit deze roerige jaren: Piet Dickentman. Hierin wekt Stuyfersant op meeslepende wijze de even fascinerende als lugubere stayerwereld van een eeuw geleden weer tot leven.

Grote risico's

Stuyfersant beschrijft dat Dickentman, net als Mettling en veel collega-stayers, van arme komaf was. Deze renners waren bereid om zulke grote risico’s te nemen, omdat ze de armoede wilden ontvluchten.

De hyperpopulaire stayerwedstrijden hadden immers buitengewoon lucratieve prijzenschema’s. Dickentman verdiende zoveel geld dat hij zich een auto met privéchauffeur en een vliegtuig kon veroorloven.

Bijna een eeuw voordat de rapper 50Cent beroemd werd met de leus “Get rich or die tryin’”, gold dit macabere levensmotto blijkbaar al voor veel stayers.