'Jullie zijn moordenaars!'

Was de Tour-organisatie in haar zucht naar spektakel helemaal gek geworden? De Pyreneeën? Daar waren toch nauwelijks begaanbare wegen? Daar leefden toch nog wolven en beren in het wild?

© ANP

Renners en journalisten waren verbijsterd toen ze het parkoers voor de Tour van 1910 vernamen.

Het peloton werd over modderpaadjes gestuurd, die doorgaans slechts gebruikt werden door een herder met z'n kudde.

Tijdens de parkoersverkenning kon de auto waarin de Tour-official zat, niet eens de top bereiken van die grote nieuwe beklimming, genaamd de Tourmalet.

Lapize

Een eeuw geleden werden er van een topklimmer in de Tour duidelijk andere vaardigheden geëist dan tegenwoordig. De eerste Tourrenner aller tijden die bovenop de Tourmalet aankwam, was een voormalig Frans kampioen veldrijden, die driemaal op rij Parijs-Roubaix zou winnen: Octave Lapize. Een groot deel van de beklimming en de afdaling van die onherbergzame berg had hij met de fiets aan de hand te voet afgelegd.

Hoewel hij juist mede dankzij zulke merkwaardige, gigantische veldritpassages zowel die etappe als het eindklassement van die Tour kon winnen, vond ook Lapize dat de sensatiebeluste Tour-organisatie veel en veel te ver was gegaan. Hij werd daarom de spreekbuis van de woede die in het peloton heerste over deze sadistische parkoerskeuze.

Reclame

Ongeveer elke official die hij die dag zag, schijnt hij teksten te hebben toegeworpen zoals: ‘Jullie zijn moordenaars! Ja, moordenaars!’ Aan journalisten vroeg Lapize of ze een boodschap door wilden geven aan Tourbaas Desgrange: dat hij het niet moest wagen om ooit nog zulke bergen in het parkoers op te nemen. Zulke martelingen waren onmenselijk.

Zijn protesten hadden niet het gewenste effect. Integendeel. Desgrange en consorten hadden de pretentie om ‘de meest heroïsche sportwedstrijd ter wereld’ te organiseren. Dat Lapize in het openbaar bleef roepen dat het Tour-parkoers dat jaar onmenselijk zwaar was, was voor de organisatoren dus eigenlijk geweldige reclame.

100 jaar

De Tourmalet zou uitgroeien tot de helling die het vaakst werd opgenomen in het parkoers van de Tour de France. Tot genoegen van de Tour-organisatoren is de protestleus van Lapize, ‘Jullie zijn moordenaars!’, daarna nog talloze malen gebruikt in voorbeschouwingen, om aan te geven hoe zwaar de etappes door de Pyreneeën kunnen zijn.

Vorige week werd bekend gemaakt dat de Tourmalet volgend jaar zelfs tweemaal bedwongen moet worden in de Tour, om te vieren dat het 100 jaar geleden is, dat hij voor het eerst werd beklommen. Hoewel de klim tegenwoordig natuurlijk een asfaltweg is, is het nog steeds een verschrikkelijke hindernis, waarop carrières gebroken en gemaakt worden. Zoals in 1990 en 1991.

Breukink

In ‘90 won Miguel Indurain, dat jaar nog knecht van Delgado, de etappe over die berg. Voor de Nederlandse wielerfans was dit een inktzwarte dag. Hun Tourfavoriet, Erik Breukink, werd door Greg Lemond op de Tourmalet in de vernieling gereden. Lemond legde die dag, door ook Chiappucci op minuten achterstand te fietsen, de basis voor zijn derde Tourzege.

Diezelfde Pyreneeënreus was de Amerikaan een jaar later echter heel wat minder goed gezind. De Tourmalet was toen het decor van de grote machtswisseling. Op deze mythische berg trok Miguel Indurain ten aanval met Claudio Chiappucci.

Aan de finish had Lemond meer dan zeven minuten achterstand op dit koppel. Indurain trok die avond de gele trui aan. Op die dag begon de soevereine heerschappij van Koning Miguel de Zwijger, die vijf jaar zou duren.