De val van Pantani

Pantani klom niet. Pantani vloog. Wie hem een berg op zag fietsen, aanschouwde een wonder: Voor Marco Pantani leek de zwaartekracht niet te bestaan.

Zijn overmacht was soms bijna gênant. Waar andere toprenners bergop zwoegden om enigszins vooruit te komen, moest Pantani regelmatig in zijn remmen knijpen, omdat hij zo hard ging dat hij uit een haarspeldbocht dreigde te vliegen.

Nooit heerste Pantani oppermachtiger dan tien jaar geleden, in de Giro van 1999. Hij won vier bergritten en leidde op de laatste vrijdag in zowel het puntenklassement, het bergklassement, als het algemeen klassement.

Roes
Als Pantani-fan leefde ik die weken in een roes. Tot zaterdag 5 juni 1999. Ik stond die ochtend op met de verwachting dat m'n held die middag in de laatste bergetappe nog eens zou demonstreren dat hij de beste klimmer aller tijden was. En toen hoorde ik het nieuws.

Hematocrietwaarde
'Pantani is uit de Giro gehaald wegens een te hoge hematocrietwaarde' wat 'mogelijk op epo-gebruik' kon wijzen. In één klap kreeg ik een kater die aanvoelde alsof ik die nacht evenveel had gedronken als Boris Jeltsin en Shane MacGowan te samen. Die dag brak er iets in mij, brak er iets in de wielerwereld en brak er bovenal iets in Pantani.

Tot die zaterdag was Pantani een symbool van hoop: Hij had alle dopingrazzia's en andere affaires rondom de Festina-Tour van 1998 veilig overleefd. De Tour-organisatie durfde hem zelfs trots te presenteren als hun 'cleane winnaar'.

Zondebok
Op 5 juni 1999 werd hij voor velen echter in één klap het symbool van een besmette wielergeneratie. De naam Pantani werd een synoniem voor dope. De Italiaanse justitie en de paparazzi hadden een zondebok gevonden, die ze wilden opjagen tot in de hel. Dat is hen helaas satanisch goed gelukt.

Tja, Pantani was misschien een 'Herman Brood op een fiets' en een 'Tour de France junkie', zoals André Manuel over hem zong, in een nummer van z'n toenmalige band Krang. Maar minstens net zo goed gold voor Pantani een andere leus die Manuel in dit nummer zong: 'Fietsen is funkie!'

Kijksport
In de Tour van 1998 vloog Pantani over de bergen in een stijl die swingender was dan Bootsy Collins ooit op z'n bas kon spelen. Pantani's uitstraling was doorleefder en had meer soul dan de stem van James Brown in topvorm.

Met zijn onvermoeibare aanvalslust zorgde Pantani ervoor dat wielrennen zelfs tijdens die Festina-Tour, ondanks al het ellendige dopingnieuws, de geweldigste kijksport ter wereld bleef.

Heroïek
Okay, Pantani was een zondaar. Maar achteraf gezien waren zijn grote concurrenten dat ook. Zij gebruikten hetzelfde drieletterwoord. En met die gelijke wapens kon toch geen van die anderen vliegen over de bergen, zoals Pantani. Met zoveel stijl. Zoveel moed. Zoveel grinta. Zoveel heroïek. Zoveel snelheid.

Nog altijd zie ik Pantani als de grootste klimmer en de indrukwekkendste kampioen die ik ooit heb mogen zien fietsen. Die mening is niet erg origineel. Zijn Italiaanse supporters hebben ervoor gezorgd dat Pantani's naam in deze Giro zo vaak op en naast de weg te lezen is, dat het bijna lijkt alsof hij postuum nog steeds meerijdt.

Voor deze supporters is de Giro van 2009 niet het 100-jarig feestelijk jubileum, dat de Giro-organisatie wil vieren. Voor hen is deze Giro een inktzwart 10-jarig jubileum.