De Vlaamse religie

AMSTERDAM - In Vlaanderen is wielrennen geen gewone sport. Het is daar de enige ware volksreligie. Deze religie ontstond een eeuw geleden.

Vlaanderen was een arme, achtergebleven streek, die echter opvallend veel succesvolle profwielrenners voortbracht. Zij werden daarom de symbolen van de hoop om de armoede te kunnen ontworstelen.

Begin jaren ‘40 openbaarde de ultieme God van de Vlaamse wielerreligie zich in de profkoersen: Briek Schotte. Het had echter niet veel gescheeld of hij had een paar jaar eerder, op 18 jarige leeftijd, al met wielrennen moeten stoppen. De reden daarvoor was de armoede van de familie Schotte. Om rond te kunnen komen konden ze hun zoon niet missen op de boerderij.

Collecte
Toen zijn fans dit hoorden, besloten ze een collecte voor de Schottes te houden. Dat leverde zoveel geld op dat er voortaan iemand kon worden ingehuurd om Briek op de boerderij te vervangen, terwijl daarnaast de onkosten die Brieks wielercarrière meebracht, betaald konden worden.

Belangrijk voor Schottes populariteit was zijn zwoegende stijl. Zelfs als hij stapvoets naar de start van een koers fietste, dan zat hij nog zo krom en ploeterend op z’n fiets, dat het leek alsof het voor hem een lijdensweg was.

Verlosser
Zoals hij tijdens de koersen moest zwoegen, maar uiteindelijk toch kon zegevieren: daarmee wilde bijna elke Vlaamse arbeider en boer zich wel identificeren. Dit moest de enige ware Verlosser van het Vlaamse volk zijn. Briek Schotte werd een mythisch Vlaams symbool waar geen Hendrik Conscience of Guido Gezelle tegenop kon.

Voor zijn volgelingen is het ook geen toeval, maar hogere symboliek, dat Schotte in 2004 overleed op de dag waarop de Hoogmis van het Vlaamse wielerreligie werd verreden: de Ronde van Vlaanderen. Schottes favoriete koers, waarin hij zo vaak furore had gemaakt.

Bedevaart
De verering van Schotte is af te lezen aan het grote aantal bedevaartsplekken dat voor hem in Vlaanderen is opgericht. Zo is in Moorslede een plaquette geplaatst om de mensheid eraan te herinneren dat Briek daar in 1950 zijn tweede wereldtitel pakte. In Waregem is een buste van Schotte te bewonderen. In Geraardsbergen hangt een bord met een gedicht dat aan hem is opgedragen. En in Desselgem sieren een kunstwerk en een gigantisch fotodoek een plein dat naar Schotte vernoemd is.

Zijn geboorteplaats Kanegem heeft zelfs een Briek Schotte-museum. Daarnaast heeft deze plaats ook een beeld dat daar in samenspraak met Schotte is geplaatst. Briek stelde hierbij twee belangrijke voorwaarden. Zo bedong de bescheiden wielergod dat het monument officieel niet alleen een eerbetoon voor hemzelf zou zijn, maar ook voor alle andere Flandriens.

Daarnaast mocht het beeld beslist niet op een voetstuk staan. Schotte vond namelijk dat een wielrenner altijd zo dicht mogelijk bij het volk moest staan. Hij was nooit vergeten, dat hij in 1938 slechts dankzij zijn fans z'n sport kon blijven beoefenen.