'Ik was een lastig kreng'

Dat was woensdag op Ajax’ trainingscomplex De Toekomst best een lange zit. Frits Barend was gespreksleider en Johan Cruijff hoofdgast tijdens de presentatie van het tweede boek uit de Cruyff Bibliotheek.

© ANP

De samensteller (Sytze de Boer), journalisten (onder anderen Chris van Nijnatten), jeugdtrainers en/of opleiders (Wim Jonk) maar ook bestuurders (onder anderen jeugdvriend Michael van Praag); allen namen om de beurt plaats achter de tafel naast de hoofdpersoon om te praten over de inhoud van dit boek.

Waardoor het samenzijn duurde en duurde en de woorden steeds meer vervaagden. Jakhals Erik Dijkstra vatte het na anderhalf uur nog het best samen: ''We zijn helemaal suf geluld.''

Zo gaat dat. Na maximaal drie kwartier luisteren vervlakt de aandacht, neemt de concentratie af. Waardoor zinnen verdwijnen in het luchtledige, vaak ten koste van de boodschap. Hoe dubbelzinnig; het is de reden van de totstandkoming van dit sjieke boek vol Cruijff-uitspraken, gedaan tijdens interviews in meerdere media sinds de jaren zestig.

Originele opzet

Omdat velen de anekdotische kant van zijn citaten kennen (daar werden al twee boeken mee gevuld), ‘maar ook de ware visie achter zijn woorden willen ontdekken’ (zo meldt het persbericht). Dat het geheel zich dan nog laat lezen als een beknopte biografie (niet alles is voetbal gerelateerd), zorgt vooraf in ieder geval voor een originele opzet.

Wat volgt is een bombardement aan uitspraken, bij voorkeur tot zich te nemen in delen. Wie dat niet doet ontploft bijkans. Wat de pret dan weer niet drukt. Denk aan de huidige stroperige situatie bij Ajax op bestuurlijk niveau en lees een uitspraak uit 1965: ''Ik ben een enorm eerzuchtige jongen. Als ik een spelletje meespeel wil ik met alle geweld winnen.''

Of (uit 1975): ''Ik was een lastig kreng, als ik meende onrechtvaardig behandeld te zijn. Dan had ik een grote smoel. Dan had ik geen ontzag. Dan werd ik driftig vanwege opgekropte spanningen en gedroeg me soms als een onhandelbaar kind.''

Ook leuk is deze, uit 1973; ''Overal waarbij ik betrokken ben ontstaan toestanden.''

Geld

Verder stapels uitspraken over geld. ''Ik heb clubliefde maar die gaat uiteraard maar tot een bepaald bedrag.'' (1968) ''Mensen zeggen altijd dat ik zoveel over geld praat. Maar vraag eens aan honderd mensen of ze miljonair willen worden? Dan zegt er geen een neen.'' (1970)

En, tijdens onderhandelingen voorafgaand aan het trainerschap in Amsterdam als opvolger van Aad de Mos; ''Voorzitter Ton Harmsen vroeg me wat ik hebben wou. Ik zei: wat kreeg Aad de Mos? Anderhalve ton, antwoordde Harmsen. Zei ik: Geef mij dan maar het dubbele.'' (1990) Als zestienjarige, in de betaalde jeugd, boerde Jopie trouwens zestig gulden per week.

Piet Keizer

Uit 1985, de mooiste voetbalinhoudelijke: "Ik kijk vooral naar wat een speler níet doet, of naar wat hij had móeten doen. Al raak je geen bal, dan nog kun je een goede wedstrijd spelen."

Een jaar later: "Ben ik autoritair? Nee, dat niet. Maar ze moeten wel doen wat ik zeg." En zo blijft het regenen, kan je ook niet voorbij aan zijn profetische uitspraken. Decennia terug gedaan, naar nu blijkt nog waar ook.

Verder, over Piet Keizer, Cor Coster, vrouw Danny, Rinus Michels maar ook Louis van Gaal. Over het Nederlands elftal, over niet en dan weer wel naar Amerika gaan en natuurlijk over Barcelona.

Ja, er komt wel een einde aan, maar het is soms echt té veel. Doseren dus! Zegt Cruijff als allerlaatste, eerder dit jaar. "Ik blijf gewoon doorgaan met mij uitspreken, pas als ik dood ben houd ik mijn mond."

Cijfer: 8

Uitgever: Cruyff Bibliotheek
ISBN-nummer: 978-90-81797412
Samensteller: Sytze de Boer
Pagina’s: 267
Prijs: 19,95 euro