Het verpeste imago van Zuid-Afrika

Opvallend (wrang) feit: de Zuid-Afrikaanse staat heeft met 1,3 miljard euro voor de bouw van de tien WK-stadions ongeveer zes keer zoveel geld uitgegeven als vooraf begroot. Voor dat geld hadden er in Zuid-Afrika zo’n 175.000 huizen kunnen worden gebouwd voor mensen die nu in krotten wonen.

© ANP

Het arme noordelijke stadje Nelspruit kreeg een perfect nieuw stadion met 46.000 plaatsen. De vier spetterende WK-wedstrijden daarin zijn Honduras-Chili, Italië-Nieuw Zeeland, Australië-Servië, en als afscheidsklapper Noord-Korea-Ivoorkust. Vanaf 26 juni 2010 zal er gras tussen de zitplaatsen groeien. Bij gebrek aan bespeler.

Themanummer

Het zijn constateringen en passages uit het nieuwste boek van de wereldwijd publicerende (voetbal)schrijver Simon Kuper. Britse nationaliteit, geboren in Oeganda, opgegroeid in Leiden en Londen, nu woonachtig in Parijs.

Daarnaast heeft Kuper familie in Zuid-Afrika, een land waar hij al decennia lang komt. Het is ook om die reden dat de hoofdredactie van Hard Gras (dat de schrijver sowieso verafgood, lees het iet wat overdreven voorwoord) juist Kuper vroeg voor dit themanummer.

Kleurling

De auteur neemt je mee door Zuid-Afrika en laat daarbij geen onderwerp onbesproken. De vrijlating van Mandela (en zijn aandeel in het binnenhalen van het WK), de val van de apartheid (en de gevolgen daarvan voor het nationale voetbal), de invloed van aids in het land en dus ook op de voetballers en het verschil tussen zwart of kleurling zijn, het komt allemaal aan bod.

Doel van Kuper vooraf: een boek schrijven dat via het voetbal de verschillende Zuid-Afrika’s zou verkennen. Dat is gelukt. Je hebt geen moment het idee een boek te lezen dat in aanloop naar het toernooi even snel voor alleen commercieel gewin in elkaar is gezet.

Misdaadsituatie

Dat wordt bevestigd door Kuper, die in zijn dankwoord aangeeft voor deze productie ook gebruik te hebben gemaakt van materiaal dat stamt uit 1996, destijds opgedaan voor een documentaire.

De snoeiharde conclusie dat het WK het imago van Zuid-Afrika al beschadigd heeft voordat er überhaupt een bal heeft gerold mag er zijn. Dat komt door alle extreem negatieve publiciteit over de misdaadsituatie in het land van 18.000 moorden per jaar. Alleen een toernooi zonder enig incident kan dat beeld nog omvormen.

Cijfer: 8

Titel: Hard Gras 72, Mandela wint de wereldcup

Uitgever: Nieuw Amsterdam
ISBN-nummer: 9 789046 807422
Pagina’s: 142
Prijs: 8,75 euro