Coppi en Bartali: eeuwige rivaliteit

Welke journalist kan zeggen dat hij of zij behalve Franklin D. Roosevelt, de 32ste president van de Verenigde Staten, ook Adolf Hitler, Jozef Stalin en Benito Mussolini interviewde? Curzio Malaparte deed het.

© ANP

Maar hij deed meer. Malaparte (1898-1957) was schrijver, soldaat, oorlogsslachtoffer, fascist en anti-fascist, dissident en gedeporteerde, oorlogscorrespondent en sportverslaggever.

Coppiani

In die laatste hoedanigheid publiceerde hij voorafgaand aan de Tour de France van 1949 een verhaal over twee van Italië’s grootste wielerhelden aller tijden: Fausto Coppi en Gino Bartali. Dat dit bewuste artikel ruim zestig jaar later in boekvorm wordt uitgegeven zegt veel over de status van Coppi en Bartali, maar ook over die van Malaparte.

In de jaren veertig en vijftig zorgden Coppi en Bartali voor een verdeeldheid die tot op de dag van vandaag schijnt te bestaan. Je bent in Italië of coppiani of bartaliani. Coppi: de jongste, tijdens de Tweede Wereldoorlog krijgsgevangene in Noord-Afrika, daarna de man van het - toen al - nieuwe wielrennen.

Tegenstelling

Of Bartali, vijf jaar ouder, bijgenaamd 'De fietsende monnik', man van tradities en het geloof. In het boek De twee gezichten van Italië beschrijft Malaparte duidelijk, direct en met aandacht voor de geschiedenis van zijn vaderland dat deze rivaliteit verwantschap vertoont met de tegenstelling die ook nu nog tussen Noord- (rijk) en Zuid-Italië (arm) heerst.

En dat de Italianen ook op het gebied van wetenschap, cultuur en amusement allerminst een eenheid vormden. Per slot van rekening vormden de talloze regio’s en stadsstaten pas in 1870 de natiestaat Italië.

Discussie zonder einde

Terug naar de besproken helden en de heroïsche verhalen. Bijvoorbeeld in het voorwoord van wielerhistoricus Wout Koster, waarin het gaat over de beklimming van de Galibier door Coppi en Bartali tijdens de Tour van 1952.

Fotograaf Walfrido Chiarini maakte toen de foto van zijn leven. Te zien zijn de twee kemphanen in actie, Coppi net vóór Bartali, met beiden een hand op dezelfde waterfles. Maar wie reikt wie het water aan? Wie is knecht en wie is kopman? Het leidde tot een discussie zonder einde.

Het zijn deze anekdotes die de mythe Coppi-Bartali levend houden en in dit boek zo mooi besproken worden, waarbij het opvalt dat de tekst ruim een halve eeuw later moeiteloos overeind blijft. Voeg daar de mooie historische foto’s bij en een fijn wielerboek is het resultaat.

Titel: Fausto Coppi & Gino Bartali, De twee gezichten van Italië
Auteur: Curzio Malaparte
Pagina’s: 86
Uitgever: De Arbeiderspers