De droom en de dollartekens

Het begon in een tochtig schuurtje, in de achtertuin van zijn ouders. Daar realiseerde Maarten de Bruijn zijn droom: hij knutselde eigenhandig een zelf ontworpen sportwagen in elkaar.

© Spyker F1

Toen de ondernemer Victor Muller het indrukwekkende eindresultaat zag, moet hij dollartekens in zijn ogen hebben gekregen. Samen met De Bruijn zette hij een fabriek op voor exclusieve sportwagens.

Op zoek naar een attractieve merknaam kwam Muller met het idee om het merk Spyker, van een legendarische Nederlandse autofabriek die in 1926 werd opgeheven, nieuw leven in te blazen.

Fout gaan

In het boek ‘Spyker - Een dollemansrit’ worden De Bruijn en Muller beschreven als ‘twee zo totaal verschillende types dat het wel fout moet gaan’. Maarten de Bruijn was eerder een kunstenaar dan een ondernemer. Behalve dat hij auto’s ontwierp, schilderde en beeldhouwde hij ook.

Bij al die drie bezigheden stelde hij zichzelf fundamentele vragen zoals: ‘Wat is schoonheid? En waarom vind ik mooi wat ik zie?’ Zijn grote ideaal was om auto’s te ontwerpen op basis van de esthetische theorieën die hij in de loop der jaren had ontwikkeld. Auto’s als rijdende kunstwerken.

Andere visie

De marketeer Victor Muller had een heel andere visie. Als hij naar een nieuwe Spyker keek, dan zag hij geen ‘Heilige Koe’, maar een melkkoe. Hij had als ideaal om Spyker uit te bouwen tot een Ferrari-achtig merk.

Miljoenen mensen dromen ervan om ooit een Ferrari te kopen. Voor veruit de meeste fans is zo’n Italiaanse wagen natuurlijk veel te duur. Maar juist die grote doelgroep is interessant voor de echte marketeer. Zulke trouwe fans zijn immers bereid om veelvuldig ‘een tastbaar stukje van de Ferrari-droom’ te kopen, in de vorm van een Ferrari-petje, Ferrari-shirt, Ferrari-zonnebril, Ferrari-koffiemok, Ferrari-onderbroek, enzovoort.

Vanzelfsprekend kan men al die prullen, doordat het logo van het exclusieve automerk erop is geplakt, met een absurd grote winstmarge verkopen. Het gevolg hiervan is, dat de Italiaanse autofabrikant met die merchandising zelfs meer geld verdient dan met de autoverkoop. De grote droom van Muller was dan ook, dat er ooit allerlei ‘Spyker-winkels’ zouden komen, waar de fans massaal ‘Spyker-prullaria’ zouden kopen.

Voorspelbare breuk

In 2004 kwam het, na een reeks conflicten, tot een voorspelbare breuk tussen de introverte, perfectionistische De Bruijn en de flamboyante, opportunistische Muller. De Bruijn verliet Spyker. Doordat Muller ‘te snel en te veel’ wilde, dreigde het bedrijf vervolgens meermaals ten onder te gaan.

In dit boek is echter te lezen, hoe de overlevingskunstenaar Muller er toch telkens weer op virtuoze wijze in slaagde, om investeerders te vinden die miljoenen in zijn noodlijdende autofabriek pompten. Maar hoe lang houdt hij dit nog vol?

Resultaten

In ‘Spyker - Een dollemansrit’ wordt duidelijk gemaakt, hoe belabberd Spyker nu al jaren presteert, zowel qua productiecijfers als qua financiële resultaten. Toch blijft Muller de mensheid al negen jaar voorspiegelen dat de voortekenen overduidelijk zijn: binnenkort wordt zijn merk echt een geweldig financieel succes!

Dat de stemming in Nederland over Spyker steeds sceptischer is geworden, wijt hij aan de ‘kleingeestigheid’ van de Nederlanders. ‘Ze gunnen me het succes niet’, zegt Muller verongelijkt. De auteurs van dit boek merken terecht op: ‘Dat is misplaatst. Het publiek gunt het hem van harte, als het echt een succes zou zijn. Maar de feiten wijzen vooralsnog anders uit.’

Geen leesbaar boek

‘Spyker. Een dollemansrit’ is geschreven door Maarten van der Pas en Robert van den Oever. Deze journalisten hebben al vaak over dit automerk gepubliceerd, ondermeer in het zakenblad FEM Business. Hun poging om de grote schat aan informatie over Spyker, die ze in al die jaren hebben opgebouwd, om te werken tot een soepel leesbaar boek, is helaas niet erg goed gelukt.

In sommige hoofdstukken is de schrijfstijl erg opsommerig. De structuur zit stuntelig in elkaar. De auteurs vallen ook veelvuldig zinloos in herhaling. Puur inhoudelijk is ‘Spyker. Een dollemansrit’ echter dusdanig interessant dat de lezer wel blijft doorlezen. Met name het absurdistische avontuur van Spyker in de Formule1-wereld heeft een aantal zeer lezenswaardige hoofdstukken opgeleverd.

Titel: Spyker. Een dollemansrit
Auteurs: Maarten van der Pas en Robert van den Oever
Uitgeverij: Nieuw Amsterdam
Pagina’s: 288

Bestel dit boek op Sportgeschiedenis.nl