Op een dag vroeg Thierry Henry aan Robin van Persie: 'Hoe gaat het tegenwoordig met Rody Turpijn?' Van Persie keek hem verbaasd aan en dacht: ‘Turpijn? Leeft die nog?’

Henry kende deze voormalige godenzoon van het jeugdtoernooi van Toulon in 1997. Turpijn was toen één van de Ajax-toptalenten, die uitverkoren leken om de winnaars van de Champions League van 1995 op te volgen. De linksbuiten mislukte echter in de Arena.

Hij werd uitgeleend aan de Graafschap, waar hij nooit uitgroeide tot een echte superboer. Bij Turpijn groeiden daardoor de twijfels over zijn toekomst als voetballer. ‘Vervolgens werd het stil rond Turpijn, niet voor de mensen met wie hij naar de kroeg ging, wel voor voetballiefhebbers.’

Hand Platini
In de 64e aflevering van Hard Gras, het ‘voetbaltijdschrift voor lezers’, publiceerde Janneke van der Horst een artikel waarin ze uitgebreid antwoord gaf op Henry’s vraag. Rody Turpijn bouwt al jaren aan een nieuwe, succesvolle loopbaan.

Enige tijd geleden schudde hij de hand van UEFA-baas Platini. Niet als aanvoerder van een team dat zojuist de Champions League had gewonnen, maar als beleidsmedewerker van het ministerie van Buitenlandse Zaken, met sport als één van z'n specialismen.

Van Marwijk
De coverstory van Hard Gras 64 gaat over Bert van Marwijk. Hierin beschrijft Arthur van den Boogaard de interlandcarrière van Van Marwijk als voetballer, die welgeteld één helft duurde, met daarin slechts ‘vijf of zes, maximaal zeven balcontacten’. Daarnaast heeft Van den Boogaard echter ook ruimschoots aandacht voor een succesvolle carrière die de huidige voetbalbondscoach in een andere sport had.

Dankzij die andere carrière heeft Van Marwijk een psychologisch voordeel, dat goed uitkomt met het oog op het WK Voetbal van 2010 in Zuid-Afrika. Bert van Marwijk heeft namelijk al ervaring met het succesvol afronden van een wereldkampioenschap: In 1975 won hij het WK klaverjassen.

Sport-sprookje
Het indrukwekkendste verhaal in de 64e aflevering van Hard Gras is het levensverhaal van Joe Gaetjens. Deze Haïtiaan kwam voor de Verenigde Staten uit op het WK van 1950. Hij zorgde voor een wonder door een doelpunt tegen Engeland te scoren, waardoor zijn bij elkaar geraapte ploegje uit het land waar ‘soccer’ toen nauwelijks bestond, de elf professionele voetbalgoden uit de bakermat van het voetbal met 1-0 versloeg.

Het verhaal dat begon als een sport-sprookje, eindigde echter gruwelijk. Jaren later, tijdens de dictatuur van Papa Doc op Haïti, belandde Gaetjens om politieke redenen in de gevangenis. Onder nooit opgehelderde omstandigheden zou hij daar in 1964 overlijden.

Typerend
De drie hierboven genoemde, uiteenlopende verhalen zijn alle drie archetypen van de verhalen die Hard Gras al vijftien jaar aan haar lezers serveert. De hyper-persoonlijke stijl, niet vrij van ironie, waarin het Turpijn-verhaal door Van der Horst is geschreven. De aandacht die Van den Boogaard besteedt aan de persoonlijke verhalen van Van Marwijk. De zoektocht van Peter de Waard naar de historische waarheid in zijn tragische verhaal over Gaetjens.

Al net zo typerend voor Hard Gras zijn twee verhalen in de recentste aflevering (nummer 65), waarin de Tweede Wereldoorlog de hoofdrol speelt. Frank van Kolfschooten schreef over de legendarische voetbalbobo Karel Lotsy, die samenwerkte met de bezetter.

Marcel Rözer schreef over twee Nederlandse keepers die zich bij de SS aanmeldden en over zijn vader, die eveneens de kant van de Duitsers koos. Via deze voorbeelden uit de voetbalwereld willen de auteurs tonen dat keuzes tijdens de oorlog niet zo simpel zwart-wit waren als the good guys & the bad guys in Hollywoodfilms willen doen geloven.

Typisch Marokkaans
Hard Gras nummer 63 was een special getiteld ‘Typisch Marokkaans’. Hiervoor liet de redactie Marokkaanse auteurs met Marokkaanse voetballers praten. Het gaat in deze gesprekken ondermeer over de basis van het succes van deze voetballers: pleintjes in Nederlandse multiculturele wijken, waar ’s ochtends om tien uur het feest genaamd voetbal begint, om pas ’s avonds te eindigen.

Asis Aynan reisde voor die 63e aflevering van Hard Gras naar Marokko. In theorie deed hij dit om een reportage over een voetbalstadion te schrijven. In werkelijkheid gaat zijn verhaal over veel meer: Over het repressieve Marokkaanse politieregime, over de grote werkloosheid in Marokko en over de troost van het ‘gele goud’, oftewel het Marokkaanse bier. De lezer krijgt het gevoel alsof hij via deze elf pagina’s Marokko beter leert kennen, dan mogelijk zou zijn via een rondreis van elf maanden door dat land.

Integratiecursus
Deze aflevering 63 van Hard Gras is veel meer dan een voetbaltijdschrift. Het is bijna een soort integratiecursus voor Nederlanders die Marokkanen willen leren begrijpen.

In september 1994 werd het eerste nummer van Hard Gras door velen met gefronste wenkbrauwen ontvangen. Een voetbaltijdschrift dat geen uitslagen en statistieken brengt, maar zich richt op de persoonlijke verhalen van sporters en supporters?

Een voetbaltijdschrift dat ook verhalen wil publiceren die slechts deels over voetbal en grotendeels over maatschappelijke en historische onderwerpen gaan? Een voetbaltijdschrift met literaire ambities? Zou zo’n pretentieus blaadje langer dan drie nummers kunnen blijven bestaan?

Klonen
Niet alleen is Hard Gras nu al vijftien jaar lang een succes. Er ontstonden ook succesvolle klonen, zoals het literaire wielertijdschrift De Muur en het sporthistorische tijdschrift Achilles, die minstens het kwaliteitsniveau van hun grote broer evenaren.

Voor de liefhebber van Het Betere & Langere Sportverhaal is het klimaat in de Nederlandse boekwinkel in de afgelopen vijftien jaar veranderd van een woestijn met slechts zeer incidenteel een oase, in bijna een Hof van Eden. Met dank aan de voortrekkersrol van Hard Gras.

Titel: Hard Gras. Voetbaltijdschrift voor lezers

Hardgras 63: Typisch Marokkaans
Hardgras 64: Wereldkampioen klaverjassen
Hardgras 65: Kuper ontmoet Zenden

Uitgeverij: Nieuw Amsterdam

Bestel deze boeken op Sportgeschiedenis.nl

Door: NUsport/Rob de Haan