Antwoorden met de pedalen

AMSTERDAM - Hennie Kuiper had allerminst de uitstraling van een superster. Maar juist daardoor kon hij uitgroeien tot één van de succesvolste en populairste Nederlandse sportsterren aller tijden. Dat betoogt Dominique Elshout in de biografie 'Alleen Vooruit. Hennie Kuiper, kampioen van het volk'.

Op de lagere school nam niemand de stotterende Hennie serieus. Toen zijn ouders dat op school ter sprake brachten, kregen ze doodleuk als antwoord: 'Wat wilt u nou? Hennie kan niet eens fatsoenlijk praten.'

Hennie ging spraaklessen volgen, maar die hielpen niet. Hij bleef jarenlang het middelpunt van pesterijen. Volgens Elshout werd daardoor 'het streberige in zijn karakter' geactiveerd. De jonge Kuiper ging op zoek naar een manier om aan de grote boze buitenwereld te laten zien dat hij wèl iets waard was, dat hij wèl ergens goed in was.
In z'n puberjaren vond Hennie de oplossing: Hij zou de buitenwereld niet met woorden van repliek dienen, maar met de pedalen van z'n racefiets.

Fanatisme
Kuiper beoefende z'n sport met een ongekend fanatisme. Zelfs Joop Zoetemelk, die bekend stond als de monnik onder de coureurs, zou later bekennen: 'Hennie had er meer voor over dan ik.'
Dit resulteerde in een imponerende erelijst.

Kuiper werd Olympisch Kampioen en Wereldkampioen. Hij pakte de Nederlandse titel op de weg en in het veld. Hij won de Ronde van Vlaanderen, Milaan-San Remo, de Ronde van Zwitserland, Parijs-Roubaix, de Ronde van Lombardije en werd tweemaal tweede in de Tour de France.

Antiheld
In de loop van zijn carrière won Kuiper niet alleen veel grote koersen, maar als antiheld won hij ook de sympathie van miljoenen tv-kijkers. Ze leerden hem kennen als een stotterende, verlegen en bescheiden kampioen.

Zo schuchter als hij tijdens interviews was, zo spectaculair was zijn koerswijze: Kuiper toonde tijdens grote wedstrijden vaak een onbedwingbare aanvalslust. Zijn demarrages leken beslist niet vanzelf te gaan. Doordat Kuiper scheef op z'n fiets zat, zag zijn stijl er zo zwoegend uit, dat het leek alsof wielrennen voor hem nog zwaarder was dan voor alle andere renners.

Gedenktekens
De immense populariteit van Hennie Kuiper is af te lezen aan het aantal gedenktekens dat voor hem is opgericht. Zo is er in Oldenzaal een viaduct naar hem vernoemd: het 'Hennie Kuiper-viaduct', in Denekamp bestaat een 'Hennie Kuiper-fietstunnel', in Zuid-Limburg is er een 'Hennie Kuiper-allee' en in Noord-Frankrijk staat een monument ter ere van Hennie Kuiper.

'Alleen Vooruit. Hennie Kuiper, kampioen van het volk' is beslist geen biografie die bol staat van de onthullende en onthutsende informatie. Dat heeft deels te maken met het karakter van Hennie Kuiper. Wanneer er conflicten en affaires uit het verleden worden besproken, heeft hij vaak allerminst zin om het achterste van z'n tong te laten zien.

Sympathie
Daarnaast lijken de meeste geïnterviewde intimi, zoals Armstrong en Merckx, te veel sympathie voor Kuiper te hebben, om iets anders dan zalvende woorden over hem te uiten.

Ook speelt mee dat in het hoofd van de auteur, Dominique Elshout, de objectieve journalist en de Kuiper-fan regelmatig in conflict lijken te komen. En vaak lijkt de fan dit conflict te winnen. 'Alleen Vooruit' is daardoor geen journalistiek meesterwerk geworden, maar wel een sympathiek eerbetoon aan een groot kampioen.

Titel: Alleen Vooruit. Hennie Kuiper, kampioen van het volk
Auteur: Dominique Elshout
Pagina's: 224
Uitgeverij: Amstel Sport (7e druk)

Bestel dit boek op Sportgeschiedenis.nl