Een heel gewone wereldclub

Ajax, Wereldclub brengt het Ajax van toen én het Ajax van nu in beeld. Een mooie, evenwichtige fotoselectie met een ongepaste titel.

In mijn Ajax-bibliotheek valt het vanwege zijn formaat een beetje weg: Het Ajax Boek, een fotoboekje van uitgeverij Waanders (2003). De beelden zijn gerangschikt op thema's als 'Vreugde', 'Teleurstelling', 'Op Reis' en 'Aanhang'. Het is 446 pagina's dik, maar amper groter dan een ansichtkaart. Da's voor een fotoboek toch jammer.

Dat vonden de samenstellers kennelijk ook, want nu is Ajax, Wereldclub te koop: een droom van een 'koffietafelboek', dat feitelijk een herziene en uitgebreide versie van Het Ajax Boek is, maar dan (ongeveer) op A4-formaat.

Dertien
Van de 577 foto's die erin staan, stonden er 224 niet in Het Ajax Boek, dat geen hoofdstuk 13 kende (na hoofdstuk 12 volgde hoofdstuk 14: 'Johan'). Ajax, Wereldclub kent dezelfde dertien hoofdstukken, plus één nieuw: 'Portretten', met onder meer een kiek van Winston Bogarde, in de lens glurend vanaf een glanzende divan, als een bronstige sekstijger met reetveter. Hilarisch.

Machlas
Niet alleen sterspelers, trofeeën en beroemde wedstrijden komen voorbij, maar ook de momenten waarop de wereldclub deerniswekkend, soms weerzinwekkend was. We zien Nikos Machlas vertwijfeld een plag Arena-gras op zijn plek leggen.

We zien Jan Wouters sjokken: als speler, met de ijzeren staaf in zijn hand die de keeper van Austria Wien velde (1989), maar ook als trainer, nadat een thuisnederlaag tegen FC Twente op de dag van het eeuwfeest zijn lot had bezegeld (2000). We zien de ontreddering na wéér een nederlaag tegen PSV.

Eremetaal
Bij het horen van de naam 'Ajax' zien steeds meer jonge Nederlanders dát soort beelden voor zich, en niet beelden van glimmend eremetaal en alleskunners op voetbalschoenen.

De aanhang is zich daarvan bewust geworden, is mijn indruk. Steeds vaker heb ik in de Arena het gevoel dat ik me tussen 'gewone' supporters bevind, die juichen voor hun 'gewone' club. Er was een asgrauw, vaak onthutsend decennium voor nodig, maar dit seizoen hangt er een nieuwe sfeer in de ArenA. Leuker, vind ik persoonlijk.

Misplaatst
Juist daarom is het zo jammer van die titel, misplaatst als een geborduurde '1' op een stropdas. Zelfs de samenstellers vinden hem 'aanmatigend', schrijven ze in hun voorwoord, en dat ben ik met ze eens. Een club als Ajax is na een slecht decennium uiteraard niet zomaar 'wereldclub-af', maar waarom mag de lezer dat niet eens zelf bepalen? Laat de beelden, glorieus of triest, nou eens voor zichzelf spreken, en laat die roeptoeter eens in de kast staan.

De boektitel past bij het Ajax dat tien jaar lang door heel Nederland is gehaat en uitgelachen. Spijtig, want de foto's brengen juist het Ajax in beeld waarvan ik (ook in 2008) nog prima kan houden: trots op het verleden, maar zich bewust van de sinds 1998 opgelopen averij. Wijzer, menselijker, wellicht ook gewoner geworden, en bereid om op nul te beginnen, maar met ingetogen zelfbewustzijn op weg naar een nieuwe toekomst.

Titel: Ajax, Wereldclub
Samenstellers: Michel Sleutelberg, Jacob Bergsma, Erik Somers en René Kok
Uitgeverij: Carrera
Pagina's: 512

Bestel dit boek op Sportgeschiedenis.nl