Gevallen Godenzonen

Het publiek van Ajax wil geen gewone goede voetballers zien. Het eist elf Godenzonen in hun elftal.

David Endt was in de jaren '70 voetballer in het tweede elftal van Ajax. Later werd hij perschef en teammanager van die club. In de loop der jaren zag hij talloze potentiële Godenzonen opkomen en al snel weer van hun voetstuk vallen. Van Heinz Schilcher tot en met Dani.

Velen bleken, ondanks al hun voetbaltalent, toch niet in het keurslijf van het fundamentalistische Ajax-systeem te passen. Anderen zagen door fysieke of mentale problemen hun carrières stranden. Weer anderen schreven wel mee aan het succesverhaal van Ajax, maar verkozen toch al snel het grote geld dat ze elders konden verdienen, boven de wankele status van Godenzoon.

Eigenzinnig
In het boek Onvoltooid Verleden beschrijft David Endt '22 te korte Ajax-carrières'. Daarbij vallen niet zo zeer de feiten op die Endt in deze portretten meldt. Veel opvallender is de schrijfstijl die hij gebruikt. Die stijl is bombastisch, eigenzinnig, beeldend en passioneel.

Als David Endt net zo virtuoos en sierlijk had kunnen voetballen als hij kan schrijven, dan was spektakel gegarandeerd geweest, wanneer hij aan de bal was.

Elke vijandige verdediging was dan helemaal gek van Endt geworden. Een schaarbeweging werd gevolgd door een hakje. Een afstandschot werd ingeleid door een pirouette. Een geniale dribbel waarmee hij het halve vijandelijke elftal, inclusief de keeper passeerde, werd afgerond door vlak voor de doellijn op z'n knieën te gaan zitten en de bal koppend in het doel te laten belanden.

Gek maken
Maar aan de andere kant was Endt, als hij echt exact zo had gevoetbald zoals hij schrijft, ook in staat geweest om z'n eigen ploeg helemaal gek te maken. Bijvoorbeeld door nog even aan het publiek te laten zien dat hij, met z'n handen voor z'n ogen, 30 keer de bal op z'n linkerknie kon hooghouden. In het eigen strafschopgebied. In de 87e minuut. Terwijl ze met 1-0 achterstonden.

Endt houdt er kortom erg van om zijn virtuositeit zo vaak mogelijk te demonstreren. Op elk gewenst en ongewenst moment. Erg efficiënt is zijn schrijfstijl daardoor beslist niet altijd.

Overdadig
Typerend voor de neiging van David Endt om te overdadig en opgeklopt te schrijven, is de allereerste alinea van dit boek:

'Dan Petersen holde zijn tegenstanders voorbij als een uit een brandspuit ontsnappende waterstraal, hij bezat een verliefd makende fluwelen ongrijpbaarheid. Patrick Kluivert bruiste van de gezellige velden van Voorland naar het blinkende zilver in Wenen. Ton Blanker was voortvarend, ferm schietend, zelfbewust in een aangenaam eigenwijze présence. Als in een maandenlange roes legde Michel Kreek genadeloos en tegelijkertijd gedurfd op alle velden tegenstanders aan banden. Met de bal zwenkend en zwiepend aan zijn linkervoet toverde Giorgi Kinkladze stralende dribbels op het gras en het volbloedvoetballertje Rafael van der Vaart verbond straatslim technische gave vol inventiviteit aan de concrete eisen van het voetbal.'

Nostalgie
Op sommige bladzijdes van dit boek lijkt Endt te struikelen over de vele metaforen, woordspelingen, pseudo-diepzinnige overpeinzingen en bijvoeglijke naamwoorden die hij zelf heeft uitgestrooid.

Maar gelukkig is David Endt op veel meer pagina's in Onvoltooid Verleden wèl in topvorm. Dan kan hij wèl doelgericht schrijven en laat hij de portretten van de voetballers uitgroeien tot literaire juweeltjes, waar de nostalgie vanaf druipt.

Endt beschrijft sommige spelers uit het verre verleden zo lyrisch, dat zelfs een fundamentalistische Ajax-hater die dit leest, automatisch fan van die spelers moet worden.

Idolen
Al is het voor die nieuwe fan te hopen dat hij nooit wedstrijdbeelden van zijn kersverse idolen hoeft te zien. Want vergeleken met de schitterende beschrijvingen van David Endt, waarin elke ex-Ajax-voetballer daadwerkelijk een Godenzoon lijkt, kan hun spel in werkelijkheid alleen maar tegenvallen.

Titel: Onvoltooid Verleden. 22 te korte Ajax-carrières
Auteur: David Endt
Reeks: Ajax Bibliotheek, deel 2
Uitgeverij: Tirion Sport
Pagina's: 96