Meester Foppe vertelt

Ooit werd Foppe de Haan opgeleid tot basisschoolleraar. Sindsdien ziet hij de wereld als één grote school, waarop hijzelf fulltime de rol van leraar moet spelen. Dat blijkt helaas overduidelijk uit zijn autobiografie: 'Foppes Gouden Doel. Van Lippenhuizen tot Beijing'.

Voor Meester Foppe is elke pagina in een boek, waarop geen wijze levensles voor de lezer staat, volslagen papierverspilling: Lezen is leren. Daarbij lijkt hij er echter nog altijd vanuit te gaan, dat zijn publiek de basisschool nog niet heeft afgemaakt.

Zijn moralistische lessen geeft hij daarom zo laagdrempelig mogelijk. Zelfs elk spreekwoord dat Meester Foppe in zijn autobiografie gebruikt, legt hij vervolgens het liefst nog minstens twee keer uit.

Levensprincipe
De lezer wordt daardoor getrakteerd op alinea's als: 'Een belangrijk levensprincipe vind ik ook: "een man een man, een woord een woord." Ja is ja en nee is nee. Als je zegt dat je iets doet, dan doe je het. En zeg je dat je het niet doet, dan doe je het ook niet.'

Al die moralistische lessen waren misschien nog verteerbaar geweest, als Meester Foppe erg opzienbarende, nieuwe inzichten voor de mensheid zou hebben. Helaas blijkt hij echter een verzamelaar van open deuren.

Tegeltjeswijsheden
De lezer krijgt in dit boek voldoende oude tegeltjeswijsheden voorgeschoteld, om de hele weg van Lippenhuizen naar Beijing mee te betegelen. Van Friese spreekwoorden, zoals: 'Doch dyn plicht en lit de lju mar rabje', tot en met Oud-Hollandse clichés, zoals: 'thuiskomen is het mooiste van weg zijn.' Meester Foppe ontpopt zich soms zelfs tot een Emile Ratelband, met spreuken als: 'Als je maar wilt, dan lukt alles'.

Met dank aan al die oude wijsheden blijkt Foppe de Haan een eigen management-theorie te hebben ontwikkeld. Hij vertelt dat hij daarbij uitgaat van de zogenaamde Vier Belangrijke F'en: Feeling, Functie, Future en Feedback. Als reactie hierop besloot ik ook een theorie te ontwikkelen, maar dan over het lezen van Meester Foppes autobiografie. Daarbij ga ik uit van de drie S'en: Saai, Saaier, Saaist.

Schoolmeester
Hoe verder ik in dit boek kwam, hoe vervelender het werd. Als een ware schoolmeester stimuleerde Foppe de Haan mij veelvuldig tot bezigheden als: gapend naar buiten staren, tekeningen maken op het aantekeningenpapier en dagdromen over dingen die ik ging doen, als deze les eindelijk voorbij was.

Voordat ik deze biografie begon te lezen, had ik veel sympathie voor Foppe de Haan. En nee, ondanks al mijn aanmerkingen op zijn boek, is er sindsdien niet veel aan mijn sympathie voor hem veranderd. In de kern is Meester Foppe immers een authentieke idealist. Zijn autobiografie is een boek vol goede bedoelingen, waarvan de opbrengst ook nog eens naar een goed doel gaat.

Nooit meer
Maar zoveel goede intenties te samen, zorgen er helaas niet voor dat dit boek ook automatisch een goed boek is. Integendeel. Ik zou heel graag geld willen overmaken aan Foppes goede doel, het Foppe Fonds, op één voorwaarde: dat ik nooit meer een boek van Foppe hoef te lezen.

Gewoonlijk is het gevolg van een autobiografie, dat de lezer meer begrip krijgt voor de hoofdpersoon. In dit geval ligt dat anders. Voordat ik dit boek las, vond ik de meeste voetballers die in conflict raakten met Foppe de Haan slechts verwende mennekes. Terwijl ik dit boek las, begon ik echter toch wel te begrijpen, dat zij op den duur moeite hadden om nog langer de verhalen aan te horen van deze wandelende wandtegeltjeswijsheden-jukebox.

Geraniums
Foppe de Haan heeft dit jaar de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Aan dit boek te merken, zal hij het leraarschap echter nooit opgeven. Waarschijnlijk zal hij op z'n 97e nog hele dagen wijze levenslessen opdreunen - desnoods aan de geraniums op zijn vensterbank, om ze te stimuleren om richting het licht te groeien.

Foppes gouden doel. Van Lippenhuizen tot Beijing
Auteur: Foppe de Haan i.s.m. Tjeu Seeverens en Harry Walstra
Uitgeverij: Eisma Businessmedia
Pagina's: 128