Het grootste sportschandaal

De sportcarrière van Foekje Dillema begon als een sprookje, maar eindigde als de grootste tragedie uit de Nederlandse sportgeschiedenis. Max Dohle schreef over haar het boek 'Het verwoeste leven van Foekje Dillema'. Meer nog dan een biografie, is dit een fel pamflet voor postuum eerherstel.

Foekje Dillema groeide in de jaren '30 op in erbarmelijke armoede, op het Friese platteland. Dat bestaan werd nog zwaarder toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak. 'De Duitsers stalen haar tienerjaren', concludeert Max Dohle.

Hij beschrijft hoe er pas licht in haar leven kwam, toen ze eind jaren '40 naar de plaatselijke atletiekclub ging. In het dagelijks leven was Foekje meestal stil en gesloten. Maar als ze op de sportclub was, dan bloeide ze op.

Wonderbaarlijk
Dat was niet zonder reden. Dillema bleek namelijk al heel snel een wonderbaarlijk hardlooptalent. Ze had nog nauwelijks een fatsoenlijke looptechniek geleerd, haar start was nog extreem slecht en toch liep ze al geweldige tijden op de sprintafstanden, die de complete atletiekwereld verbaasden.

Heel even leek het er op dat Nederland op de Olympische Spelen van Helsinki, met Foekje Dillema en Fanny Blankers-Koen, over de twee beste sprintsters ter wereld zou beschikken. De entourage van Blankers-Koen bleek echter niet erg enthousiast over dat idee.

Jaloers
Fanny Blankers-Koen wordt in dit boek geportretteerd als een verschrikkelijk jaloers kreng. Een Nederlandse vrouw die harder liep dan zij? Dat kon niet en dat mocht niet. Dat moest een verklede man ofzo zijn. Ze bedacht steeds weer een excuus, om de directe confrontatie met Foekje te ontlopen. Dohle tekent op dat Fanny ondertussen meermaals tegen intimi snauwde: 'Ik loop niet tegen een vent!'

Toch ziet Max Dohle haar niet als de kwade genius in de 'affaire-Dillema'. Die rol schrijft hij toe aan haar man, de journalist en trainer Jan Blankers. Waarschijnlijk handelde Blankers samen met een paar vrienden, die hoge functies bij de atletiekbond hadden.

Extreem
Dohle gaat extreem ver, om te bewijzen hoe fout deze mensen waren. Zo sleept hij allerlei vermeende Nazi-sympathieën van Blankers' consorten erbij en diept hij een pedoseksuele affaire van één van die mannen op.

In die clan rond Blankers was Dillema duidelijk 'de vijand', die ten val gebracht moest worden. Daarom organiseerden zij, namens de atletiekbond, een onverwachte medische test voor een groep atletes, waaronder 'toevallig' Foekje Dillema.

De feitelijke resultaten van die test zijn altijd onduidelijk gebleven. Het gevolg was in ieder geval, dat Dillema officieel 'om medische redenen' moest stoppen met atletiek. Sindsdien leefde in de atletiekwereld het gerucht, dat tijdens die test ontdekt zou zijn, dat Dillema een man was. Een gerucht dat natuurlijk werd aangewakkerd door de groep rond Blankers.

Bewijzen
Dohle geeft in zijn boek meer dan voldoende bewijzen, die dit ontkrachten. Van onderzoek in het bevolkingsregister, via getuigenissen van familieleden die haar talloze malen naakt zagen, tot en met een DNA-test: Ze was een vrouw.

In het hoofdstuk 'God schiep hen man en vrouw', blijkt echter wel dat zij genetisch gezien een hele speciale vrouw was. Door een speling van de natuur had zij, behalve een grote meerderheid van vrouwelijke xx-cellen, ook mannelijke xy-cellen.

Dat zorgde ervoor dat zij een klein aantal mannelijke eigenschappen had, zoals baardgroei en mogelijk zelfs een testikel in haar lies. Is dat laatste misschien datgene, wat werd aangetroffen bij die fatale medische test?

Dohle betoogt even fel als vanzelfsprekend dat dit echter onmogelijk een goed argument kan zijn om iemand uit de sportcompetitie te halen. En om zo eigenlijk haar hele leven kapot te maken.

Advocaat
Max Dohle is in dit boek de gepassioneerde advocaat, waarvan je als lezer gaat wensen dat Dillema ook zo'n verdediger tijdens haar leven had gehad. Het liefst natuurlijk ten tijde van die walgelijke medische test.

Wie zich mee laat slepen door Dohles verhaal, vol met zowel feitelijke als sentimentele argumenten, heeft al vanaf de eerste bladzijde van dit boek geen enkele twijfel: Dit is het grootste schandaal dat de Nederlandse sportwereld ooit heeft gekend.

Titel: Het verwoeste leven van Foekje Dillema. De grootste tragedie uit de Nederlandse sportgeschiedenis
Auteur: Max Dohle
Uitgeverij: De Arbeiderspers
Pagina's: 115