Last waltz van een columnist

Klaas-Jan Huntelaar heeft gelijk. De tot rechtsbuiten omgeschoolde spits van AC Milan zei dinsdag in een interview dat leven in het buitenland in het algemeen en Italië in het bijzonder hem goed bevalt. Huntelaar: 'Ik vind het interessant om andere culturen te leren kennen.'

© ANP

Een kleine kwarteeuw geleden liet ik mij door dezelfde gedachte leiden. Ik woonde net in Amerika, was grotendeels verstoken van vaderlands sportnieuws.

In Baltimore, de stad waar ik woonde, was alle aandacht gericht op de Orioles, het plaatselijke honkbalteam. Ik haakte snel aan. Interessant om een andere sportcultuur te leren kennen. Het was het begin van een levenslange interesse.

Gekunstelds

De afgelopen anderhalf jaar heb ik een column mogen schrijven over Amerikaanse sport. Dat had iets gekunstelds, omdat ik ieder jaar niet meer dan anderhalve maand in het land verblijf.

Verreweg de meeste columns waren dus gebaseerd op informatie uit tweede hand: artikelen in Amerikaanse kranten en tijdschriften, clips van YouTube, weblogs.

Ondanks deze beperkingen heb ik geprobeerd over te brengen dat de Amerikaanse sportcultuur wezenlijk anders is dan die in Nederland. Enkele verschillen:

Agressiever

1) De Amerikaanse sportpers is agressiever. Topsporters worden dag en nacht gevolgd. Deels is dat een kwestie van ethiek; journalisten en atleten verkeren in elkaars nabijheid, in de kleedkamer, tijdens uitwedstrijden ook in hotels. In Nederland wordt de pers op afstand gehouden, sporters door hun clubs en managers afgeschermd.

De aanwezigheid van cameraploegen en schrijvende pers in de kleedkamer na afloop van voetbalwedstrijden is onbespreekbaar. Deels is het een kwestie van imagovorming. Topsporters in Amerika worden al snel tot held gebombardeerd. Het publiek verlangt dat, de pers springt er gretig op in, sponsors buiten het imago commercieel uit.

Tot het verkeerd gaat en de sportman in kwestie (Michael Phelps, Tiger Woods, Alex Rodriguez) zijn heldenstatus door eigen handelen ondermijnd. Journalisten zijn niet te beroerd om het imago dat ze zelf deels hebben helpen opbouwen dan tot de grond toe af te breken. Sponsors haken af. Het publiek keert zijn helden de rug toe. Het is een zeer Amerikaans ritueel, met de pers als doorgeefluik: live by the media, die by the media.

Heldenstatus

2) De heldenstatus van enkele sportmannen en een club als de New York Yankees is nauw verweven met het Amerikaanse DNA. Babe Ruth was niet alleen een geweldige honkballer, hij was vooral ook de spreekwoordelijke honkballer. Met zijn gedrag in en buiten het stadion zette hij een type neer dat door iedere Amerikaan zo niet wordt bewonderd dan toch in elk geval herkend.

Datzelfde geldt voor Jackie Robinson: wat karakter betreft de tegenpool van Ruth, maar al net zo herkenbaar Amerikaans. Niet voor niets wordt de opkomst en het presidentschap van Barack Obama vaak vergeleken met de opkomst en de honkballoopbaan van Robinson. Eerst was er de zwarte atleet, veel later de zwarte politicus.

Ritueel

3) Deze week ontving president Obama de landskampioen New York Yankees in het Witte Huis. Een vast ritueel, en een voorbeeld van de grote verwevenheid van sport en politiek in Amerika. In Nederland komt premier Balkenende al een heel eind als hij een voetbalinterland bezoekt en daarbij een oranje sjaal of stropdas draagt.

In Amerika wordt van een president meer verlangd. Tijdens de campagne liet Obama zien dat hij een begenadigd basketballer is. Als beginnend president maakte hij indruk door met een ferme klap een vlieg dood te slaan.

Recentelijk gooide hij de eerste ceremoniële pitch in het stadion van de Washington Nationals aan het begin van het nieuwe honkbalseizoen. Boodschap: op sportief gebied staat deze president zijn mannetje.

Zo is er ongetwijfeld nog het een en ander dat ons op sportief gebied scheidt van de Amerikanen. Dat ik er over heb mogen schrijven stemt dankbaar.

Menno de Galan was sinds begin 2009 actief als columnist voor NUsport. Volgende week staat op deze plek een speciale versie van De Klassieker met het oog op de bekerfinale. Vanaf 13 mei verschijnt hier een nieuwe wekelijkse bijdrage.