Laat de schijf zijn werk doen

Een van de mooie aspecten van de frisbeesport is dat de geboorteplaats en -datum ervan precies kunnen worden vastgesteld: Maplewood, New Jersey, 1968. Beter gezegd: de parkeerplaats van Columbia High School, Maplewood, New Jersey.

Middelbare scholieren van de plaatselijke school speelden daar hun eerste wedstrijd, nadat de schoolraad frisbee als vak aan het curriculum had toegevoegd.

Op Columbia High in Maplewood kon je in 1968 niet alleen Frans, Duits, economie of geschiedenis kiezen, maar ook frisbee.

Antisport
Het geboortejaar van frisbee is veelzeggend. 1968 was het jaar dat bloemenkinderen in Amerika het straatbeeld bepaalden. De frisbeeschijf detoneerde daarmee niet. Sterker nog: schijf en tijdgeest liepen met elkaar in de pas. In de kern was frisbee een antisport: beoefend door hippies.

Wie wel eens op een Amerikaanse middelbare school heeft rondgelopen weet dat de jocks, de atleten, er de dienst uitmaken. Maar in 1968 nam het langharig tuig wraak in een slaperig plaatsje in New Jersey. Honkballers, basketballers en football-spelers hadden het nakijken. Even was de sportverbeelding er aan de macht.

Op de parkeerplaats van Columbia High herinnert een plakkaat aan dit gedenkwaardige moment: Birthplace of Ultimate Frisbee, created by Columbia High School students in 1968.

Ultimate
Dat was toen. Ruim veertig jaar later heeft deze gracieuze sport, zoals meer in Amerika, zijn onschuld verloren. Om te beginnen: geen speler die zichzelf serieus neemt noemt zijn sport nog frisbee.

Ultimate, zo luidt nu de naam. Kort en krachtig. Waarom is een raadsel. Klonk frisbee misschien te veel naar honden die een door hun baasje gegooide schijf kwispelstaartend in de bek opvangen? Naar zijig strandplezier? Naar een gezinsspel op een doorregende camping voor geheelonthouders?

Teamsport
Of past de nieuwe naam beter bij tegendraadse jongeren van nu, die voortdurend op zoek zijn naar een even grensverleggende als authentieke ervaring?

Bij alternatievelingen die nog steeds niets van honkbal, football of basketbal willen weten, maar wel in teamsport zijn geïnteresseerd? Surfen, snowboarden en skateboarden is voor individualisten. Ultimate versterkt het gemeenschapsgevoel.

Zeitgeist
Los daarvan. Dertigduizend mannen en vrouwen in Amerika beoefenen Ultimate in competitieverband. Teams van zeven tegen zeven spelen wedstrijden tegen elkaar. Net als bij football en lacrosse wordt het veld verdeeld in zones. Een punt wordt gescoord als een speler of speelster, net als bij football, de schijf in de eindzone vangt en vasthoudt.

Aan de erfenis van de tegencultuur herinnert alleen nog dat de sport vooral populair is in Californië, in het Noord-Westen van Amerika, en in universiteitssteden. Ook zijn er nog steeds geen veelverdienende spelers en speelsters. Ultimate is een amateursport, zonder sponsors, zonder speeltijd op televisie, met clubnamen als Zeitgeist en Fury.

Go, Zeitgeist. Geef de frisbee de ruimte. Laat de schijf zijn werk doen.