Lacrosse, Amerikaans fenomeen

De maand april staat bij de doorsnee Amerikaanse sportfan in het teken van het nieuwe honkbalseizoen, maar in Baltimore en omstreken dringt een andere sport voor. In het voorjaar wordt op alle middelbare scholen en veel universiteiten vooral lacrosse gespeeld.

In het laatste nummer van The New Yorker staat een intrigerende reportage over deze eclectische sport. De verslaggever, verbonden aan Princeton University, heeft zijn best gedaan zoveel mogelijk lacrossejargon in zijn stuk te stoppen. Liefhebbers van sporttaal kunnen hun hart ophalen.

Rondreis
De FOGO, de Baltimore crab die ook wel de Indian pickup wordt genoemd, walking the dog, de rocker step enz. Intussen volgen wij het universiteitsteam van Princeton tijdens een rondreis door Europa, want ook hier wordt lacrosse gespeeld. Hoogtepunt van de reportage is een dolle tocht van de verslaggever door Dublin, nadat hij de spelersbus naar de wedstrijd heeft gemist.

Geen mens weet natuurlijk waar in de stad lacrosse wordt gespeeld. Sterker: de taxichauffeur heeft nog nooit van de sport gehoord. Uiteindelijk weten ze het sportveld toch te vinden. De Ierse chauffeur is dan zo nieuwsgierig naar lacrosse, dat hij zelf gaat kijken.

Omgekeerde wereld
Lacrosse in Europa; dat is natuurlijk de omgekeerde wereld. Deze sport werd in rudimentaire vorm al op het Amerikaanse continent gespeeld toen Britse kolonisten er eeuwen geleden landden. Indiaanse stammen speelden lacrosse, naar verluidt om warriors te maken van jongemannen.

De houten stokken waarmee de Indianen speelden zijn inmiddels vervangen door sticks van fiber; de gevlochten netjes aan het uiteinde van de sticks zijn gebleven. In de netjes wordt een rubberen bal gedreven, geworpen en gevangen. Doel is vanzelfsprekend het scoren van een goal, die één punt oplevert.

Sierlijk en fysiek
Lacrosse is zowel een sierlijke als een fysieke sport. De spelers, mannen en vrouwen, gebruiken hun sticks om razendsnel te combineren maar ook als hulpmiddel om elkaar met een bodycheck uit te schakelen.

Het lacrosseveld gaat door achter de goals, net als bij ijshockey. In andere zin is de sport een mengeling van ijshockey (kleding, lichaamsbescherming, helmen), hockey (sticks), rugby (fysiek contact) en basketbal (razendsnelle combinaties).

Lacrossegrootmacht
In de jaren tachtig van de vorige eeuw, toen ik in Baltimore woonde, ging ik vaak kijken. De universiteit waar ik studeerde, Johns Hopkins University, geldt als een lacrossegrootmacht. Sterker: Johns Hopkins is voor lacrosse wat de Yankees zijn in het honkbal. De lacrossespelers waren de big guys on campus.

Wat ik mij vooral herinner van de thuiswedstrijden, die door enkele duizenden fans werden bijgewoond, is de plezierige sfeer die er heerste. Het lentezonnetje scheen, op het veld ging het er hard maar sportief aan toe, de studenten aan de kant leefden hartstochtelijk mee. Een beschaafde vorm van tijdverdrijf.

Onschuld verloren
We zijn nu dertig jaar verder, en lacrosse heeft zijn onschuld verloren. De populariteit van de sport is de afgelopen kwart eeuw explosief toegenomen. Goede lacrossers worden op middelbare scholen weggeplukt door universiteiten.

Zij hoeven geen, of veel minder, collegegeld te betalen. Dat is ook een aantrekkelijke gedachte voor de ouders van die studenten, die zich op die manier tienduizenden dollars per jaar besparen.

Lacrossewereld
Hoe het in de lacrossewereld toegaat hoorde ik vorig najaar van Wes en Alicia Bone, vrienden van mijn Amerikaanse vrouw. Ze wonen op een half uur rijden ten noorden van Baltimore, in de staat Maryland. Hun dochter Shannon deed eindexamen op een plaatselijke middelbare school.

Omdat ze uitblonk in lacrosse had ze de universiteiten voor het uitkiezen. Scouts mochten haar weliswaar niet actief werven langs de lijnen en na afloop van wedstrijden, maar het was hun wel toegestaan haar met sms-berichten een aanbod te doen. De gedachte daarachter is dat de scholieren op die manier een weloverwogen keuze zullen maken, in plaats van zich het hoofd op hol te laten brengen door agressief wervende scouts.

Shannon en haar ouders maakten een keuze uit de sms-berichten. Ze spraken met de scouts, gingen bij een aantal universiteiten kijken en verlangden een zo hoog mogelijk scholarship. Uiteindelijk kozen ze voor een universiteit in Virginia, waar ze bijna gratis studeert.

Concurrent
Een concurrent van Johns Hopkins was en is Duke University, uit Durham in de staat North Carolina. Het lacrosseteam van die universiteit raakte in 2006 verwikkeld in een seksschandaal. De spelers hadden tijdens een feestje een stripper besteld. Zij deed later aangifte van verkrachting, door drie spelers.

De stripper was Afro-Amerikaans. Ras, seksualiteit en sport: een zeer Amerikaanse én explosieve cocktail, onweerstaanbaar voor de media. Even was lacrosse een nationaal fenomeen, en niet in positieve zin. Op Duke en andere elitaire universiteiten zouden beoefenaars van de sport zich boven de wet verheven voelen.

Corpsballen
Later bleek de vrouw het verhaal over haar verkrachting door de spelers van Duke uit haar duim te hebben gezogen. De sport kwam met de schrik vrij.

Dat gold niet voor de lacrossespelers van Duke. Zij zijn voor de rest van hun leven getekend, ten onrechte afgeschilderd als sportieve corpsballen die hun driftleven niet onder controle hadden.