Air Jordans en de kerstgedachte

Bij mijn een-na-laatste verhuizing moesten ze eraan geloven: de ergens in de eind jaren tachtig gekochte Air Jordans. Basketbalschoenen dus.

© ANP

Ze waren nog redelijk goed, de opvallende kleuren rood en zwart waren nog herkenbaar, de zolen vertoonden remsporen van de Apollohalvloer, de veters hadden vele knoopuren in zich en eigenlijk waren de schoenen nog wel te gebruiken.

Ik had ze aangeschaft in New York, ik weet nog waar: om de hoek van Madison Square Garden. In alle rust, een paar dagen voor kerst; een cadeau aan mezelf.

Voor als ik nog eens een balletje zou gaan schieten, want verder stond mijn sportschoenenkast toch vol: wel zeven paar All Stars (laag vooral), een lui uit ziende Reebok of zoiets, een serie Adidassen en de ineens in zwang geraakte K-Swissen, lomp, maar sterk.

Daartussen nog loop-Nikes, zeker vijf paar, maar de Air Jordans MOEST ik hebben. Zonder was het bestaan ondraaglijk, nietwaar?

Vechtpartijen

Het is kerstavond 2011 en ik lees over de rellen, de vechtpartijen en de vernielingen die in vele plaatsen in het trotse, rijke VS hebben plaatsgevonden.

Inzet: de aankoop van Air Jordans 3, aflevering 2011 dus. Mensen stonden uren in de rij, anderen belegerden sportwinkels, vochten met personeel, ergens werd een hele winkel leeggeplunderd zonder dat iemand een hand uitstak.

Van Seattle tot en met Toledo en Houston, overal gebeurde wel iets. Honderden, duizenden mensen stonden in lange rijen, hadden het eerst gezellig, waarna later de verveling de bovenhand kreeg, er geduwd werd en de brutalen de overhand kregen. Deuren werden opengebroken, glas werd versplinterd.

Normaal menselijk gedrag werd weggegooid: men moest snel, meteen, nu, de Air Jordans hebben en als het niet ‘normaal’ kon, dan maar via de wetten van de jungle. Er werd gestolen, afgebroken, gejat, kapotgemaakt en een rellengolf van enige uren trok over Amerika.

Voltreffer

De schoenen kwamen voor het eerst op de markt in 1984, het jaar dat Michael Jordan, de naamgever, de Olympische Spelen van Los Angeles meemaakte en NBA-prof bij de Chicago Bulls werd.

In een wereld waar in die tijd de effen kleuren in sportschoeisel net verdwenen en waar opsmuk vreemd gevonden werd, was de Air Jordan niet alleen qua uiterlijk een voltreffer; velen meenden dat je bij het dragen van deze basketbalschoen toch echt iets hoger kon springen.

Nike, de sportschoenengigant, verkocht tientallen miljoenen van deze schoenen en iemand bedacht in 1996 dat het wel weer eens tijd werd voor een stunt. De Air Jordans 2 werden, vlak voor kerst, in de markt gezet en instant succes was het gevolg.

Jordan was nog een bekende en zeer succesvolle speler naar wie veel geluisterd werd; hij was, toen zeker, de beroemdste sportman ter wereld en zakelijk gezien een genie. Hij verdiende tientallen miljoenen per jaar met zijn kledinglijnen, maar zijn schoenen van 1984 bleven, ook toen, een gadget.

In 2011 is de Air Jordan 3 een knalsucces. Voor iets minder dan tweehonderd dollar kon de Amerikaanse (veelal zwarte) jeugd zich een paar gaan aanschaffen en dat leidde tot die ongeregeldheden, opstandjes en plunderingen.

Vreemd, maar waar: op de beelden van de rellen en relletjes zag je veelal zwarte teenagers die renden, duwden en juichend met een paar Jordans uit het gewoel naar buiten kwamen.

Uitstraling

Of dat (nieuws)manipulatie van de Amerikaanse televisiestations was? Dat hoopte ik niet. Opvallend was het wel. Ik zag wat ik zag: rellen en gedoe bij diverse winkelcentra in de VS. Inzet: een paar basketbalschoenen.

Zeker bij de zwarte jeugd is de uitstraling van Jordan nog altijd groot. Hij is, nu hij veilig opgeborgen als meerderheideigenaar van de Charlotte Bobcats in de kelder van de NBA verkeert, nog steeds een naam en om de nu zwart-witte schoenen werd overal gevochten.

Dat brengt me bij Jordan zelf. Ik had voor de NOS een interview met hem aangevraagd. Dat was in de lockout-tijd van de NBA en Nike en de NBA vonden het in die dagen beter dat Jordan zijn mond hield. Tegen wie dan ook.

Hij had al een frisse uitglijder gemaakt door op 11 september ergens een niet gewenste mening over te geven en dat had hem een boete van 100.000 dollar opgeleverd. Wat dat betreft zijn ze in de NBA niet kinderachtig. Een ton voor een verkeerde opmerking…hoeveel paar schoenen moeten daarvoor verkocht worden?

168 miljoen dollar

En ik houd ook nog altijd dit bericht in mijn achterhoofd: na het uitspreken van de scheiding tussen Michael en zijn vrouw Juanita (in 2006, onder ‘vriendelijke’ omstandigheden, zoals men toen zei) werd bekendgemaakt dat Juanita het bedrag van 168 miljoen dollar op haar privébankrekening kreeg overgemaakt. Weer: hoeveel paar schoenen moet je daar niet…

Feit: de naam Jordan is nog altijd heilig in de basketbalschoenenmarkt, marketingmensen van Nike weten nog steeds wat ze doen en aan het einde van de eerste dag van de Air Jordan 3 waren het toch maar gewoon weer sportschoenen.

Dingen die je ooit eens, waarschijnlijk bij een verhuizing, weggooit. Ja, wel met iets van pijn in je ziel, dat geef ik toe.