Witte angst voor zwart

De Grote Twee moesten schamper lachen om een passage in een column van Bert Maalderink waarin de NOS-interviewer aangaf dat hij nog geen enkele keer in aanraking was gekomen met de rand, de munteenheid van Zuid-Afrika.

© NU.nl/Frank Trimbos

Blijkbaar was hij nog in geen enkele winkel of restaurant geweest buiten de ommuurde vesting van Melrose Place, een compound ten zuiden van Sandton waar het Nederlands elftal verblijft.

Albino's

Natuurlijk is Afrika geen continent waar albino’s zich thuis voelen, in sommige duistere landen wordt soep van ze gemaakt, maar het blijft vreemd dat een journalist van enige naam en faam niet naar buiten durft, anders dan voor trainingen en wedstrijden.

Volledig afgeschermd van de boze buitenwereld ziet de NOS-equipe in Johannesburg vooral elkaar, enig contact met het bruisende leven buiten de compound is blijkbaar te bedreigend.

Terwijl er zat te beleven valt in Jo’burg, weten de Grote Twee inmiddels uit eigen ervaring. Je moet het alleen wel willen ondergaan. Een collega van de commerciële tv wil geen enkel item op straat maken, bang als hij is om in een kookpot te belanden.

Bangeriken

Toen enkele leden van de Royal Dutch Press een discotheek binnenstapten waar ze zo’n beetje de enige bleekneuzen waren, haakten er twee leden al snel af omdat ze zich niet senang voelden. Terwijl de overige drie een wereldavond hadden. Het is maar net hoe je in het leven staat.

Voor al die bangeriken raden de Grote Twee sterk een bezoekje aan het Apartheidsmuseum aan in Johannesburg. Om nog even terug te blikken op al die witte angst voor de zwarte meerderheid en wat dat met een land kan doen.

Al bij de ingang is de beklemmende sfeer al te voelen als wit en zwart gescheiden ingangen moeten nemen. En neem dan even een kijkje in de nagebouwde cel van Nelson Mandela op Robbeneiland waar hij tientallen jaren gevangen zat.

Robbeneiland

Of beter: volg het voorbeeld van de Oranjeselectie plus staf die woensdagochtend in Kaapstad voltallig het echte Robbeneiland bezochten en zwaar onder de indruk het voormalige gevangeneneiland verlieten.

Toen de Grote Twee woensdagochtend op het vliegveld van Johannesburg een Afrikaanstalige krant kochten, vroeg de dame achter de kassa of wij die taal wel begrepen. Enigszins besmuikt knikten we van ja.

Apartheid is al bijna twintig jaar afgeschaft in Zuid-Afrika, maar die specifieke taal blijft toch herinneren aan dat gehate systeem waaronder miljoenen mensen geleden hebben. “De historie kunnen we niet veranderen, de toekomst wel,” sprak de dame wijze woorden.

En zo is het ook. Dus collega’s, kom uit uw schuilplaatsen, zoek de even warme als hartelijke bevolking op en laat de randen als water door uw handen stromen. Thuiszitten doen we in Nederland weer.

Edwin Struis is voetbalverslaggever voor NUsport. Samen met zijn collega Bart Vlietstra vormt hij op dit blog De Grote Twee. Verder volgt hij Oranje voor zowel het magazine als de website op de voet in Zuid-Afrika.