Afscheid van een echte mikker

De NBA-wereld heeft afscheid genomen van de misschien wel puurste ‘mikker’ die ooit rondliep in die prachtige tuin van atleten, stijve harken, scorers, aanstellers en klasbakken.

© ANP

De geboren Serviër Peja Stojakovic liet begin deze week aan het management van de Dallas Mavericks weten dat zijn lichaam nee had gezegd op de vraag: one more year?

Stojakovic heb ik altijd beschouwd als een der (of misschien wel) beste ‘mikkers’ ooit in de NBA.

De onderkoelde manier van schieten van de lui ogende man uit Belgadro was een voorbeeld van tele-geleid schieten.

Hij had een tiende van een seconde nodig, of een millimeter en hij drukte af: paf, raak.

Sucker

Tegenstanders van de Serviër dachten vaak dat ze hem plat verdedigd hadden en dan antwoordde hij met zes punten op rij, waarna hij die mannen aankeek en een grimas trok: try again, you sucker!

Ja, hij was een wonderkind. Toen hij veertien jaar oud was speelde hij al in het eerste team van Rode Ster Belgrado en deed hij een ding beter dan alle anderen: mikken.

Toen ze van PAOK Saloniki kwamen en met een grote zak geld gingen rammelen pakte Stoja zijn koffers. Iemand in Griekenland had uitgevonden dat zijn moeder ooit geflirt had met een Griek en ja, het is waar, dan kan je al als Griek in die competitie spelen; dat begrijpt iedereen.

82 wedstrijden

In 1996 namen de Sacramento Kings een gok: ze kozen in de draft voor een onbekende schutter uit de Griekse competitie en werden direct voor gek verklaard: weggegooid geld, weggegooide energie.

Stoja liet de uitnodiging binnenkomen, glimlachte en bleef lekker in Griekenland ballen en schoot zijn puntjes bijeen; het leven was mooi en zonnig en waarom moest hij naar Amerika?

Daar moest je immers 82 wedstrijden spelen en in Europa de helft. En het Griekse geld was voor een groot gedeelte zwart en hij leefde een heerlijk leven…dus?

Rijk

Pas in 1999 kwam hij naar de hoofdstad van Californië. Om er meteen de lichten uit te schieten. Zijn medespelers hadden wel moeite met hem. Hij sprak beperkt Engels, hij had een broertje dood aan verdedigen, hij schoor zich zelden, had een speciaal gevoel voor humor, tegen het morbide aan en…hij schoot goed en vaak.

Stoja werd All Star, won tweemaal het driepunt-schieten tijdens het All Star-weekend en werd rijk.

Na de Kings vond hij de markt gretig op zoek naar schutters en meerde hij aan bij de Indiana Pacers (waar ze altijd gek zijn geweest op blanke schutters), waarna hij doorreisde naar New Orleans om in Dallas zijn NBA-loopbaan af te ronden.

Tussen de bedrijven door schoot hij zijn Joegoslavische nationale ploeg naar de wereldtitel (nota bene in Indianapolis, in 2002), werd hij ook nog Europees kampioen met dat veredelde boevengilde en deed hij eigenlijk nooit iets anders dan die bal erin ploffen.

Zweten

Criticasters legden zijn wedstrijd wel eens uit als: hij speelt van vrije worplijn tot vrije worplijn, laat zijn man nog wel eens lopen en schiet zijn ballen erin. That’s all. Of ook: hij transpireert niet eens, hetgeen waar was.

Schieten voor Stoja was een natuurlijke handeling; hij kon het in zijn slaap en vanuit de kleedkamer. Hij kon het blind, eenhandig, dronken en moe; hij schoot.

Hij eindigt zijn carrière met zeventien punten gemiddeld, met 1760 raak geschoten driepunters en met een NBA-titel.

Alle ballen

En hij heeft een wonderlijk feit op zijn naam staan. In de wedstrijd tussen New Orleans en de Charlotte Bobcats van 19 november 2006 was het Stoja die, met een uitgestreken smoel, de eerste twintig (ja, twintig) punten voor zijn ploeg liet aantekenen. Andere spelers schoten ook wel, maar al snel werd duidelijk: alle ballen op Peja.

En zonder zelfs maar met zijn ogen te knipperen kieperde hij er tien ballen op rij in en zei niets.
Dallas werd zijn eindstation. Maar niet zomaar. Met dodelijke precisie schoot hij in de play-offs de Los Angeles Lakers aan gruzelementen in een wedstrijd die bol stond van revanche.

Revanche

Toen de Lakers afgedroogd waren en met vakantie konden gaan, vroeg iemand aan Stoja of er nog een speciale reden was dat hij zo fanatiek en actief had gespeeld.

In zijn bekende bromberentoon merkte hij op of men misschien de verlieswedstrijd in Game 7 van 2002 van de Kings tegen de Lakers vergeten was? Jezus, dat was lang geleden. Waar ging het om?

Negen jaar na datum haalde de Serviër dus nog even zijn gram. Hij liep vrij, kreeg de bal en schroeide het netje. Steeds weer, achter elkaar totdat hij genoegdoening had voor een pijnlijke nederlaag van 2002.

Ring

Hij had de laatste tijd pijn in zijn nek, hij had last van zijn rug en hij had twintig jaar topbasketbal gespeeld. Hij vond het wel goed zo, want de bankrekening was goed gevuld en hij ging wat anders doen. Hij was geïnteresseerd geraakt in zonne-energie en ging eens kijken wat hij daarmee zakelijk zou kunnen doen.

En ja, hij zou nog wel naar Dallas komen om zijn kampioenschap ring op te halen. Zo’n ding had hij nog niet. En hij wilde nog eens naar het publiek zwaaien. Dat leek hem mooi. Zwaaien in Amerika, waar hij ooit als onbekende aankwam en begon te schieten. En ze hem, zeker gedurende zijn eerste jaren, maar niet begrepen. Wat voor een gekke vogel was dit?

Prachtige man. Droog, vlijmscherp en soms ook vreselijk uit vorm. Lastig, een bijna niet te stoppen schot, maar zelf een mindere verdediger. Dat moesten anderen maar doen.

Onderschat

En altijd dat baardje; soms wat voller, soms getrimd, maar ook soms, ineens, clean shaven. Donkere lachende ogen, spottend, cynische blik. Hij vond het het aller-leukste om Amerikanen in wedstrijdjes schieten te verslaan.

“Zij hebben me hier altijd onderschat”, zei hij ooit. “Ze weten niet eens waar Belgrado ligt, laat staan dat ze geloven dat daar basketballers vandaan komen. Dat heb ik ieder jaar weer lopen bewijzen tot ze het geloofden.”

En zijn shirts bleven vaak aan de droge kant, dat was het ergste.
God, wat kon hij mikken.