De zaak Mladic ligt te gevoelig

Hij is populairder dan de president van zijn land. Een grote schare supporters volgt hem overal ter wereld. Zijn landgenoten moedigen hem luidruchtig aan, hun gezichten beschilderd in de nationale kleuren en de vlag van hun land in de hand of om de schouders.

© ANP

Novak Djokovic is een held voor de Serviërs. De man die ervoor zorgt dat ze trots kunnen zijn op hun land. Djokovic gaf ooit aan dat hij zich voortdurend probeerde te bewijzen. Het had te maken met zijn afkomst en de vreemde, zware last die hij op zijn schouders droeg.

Hij is immers afkomstig uit een jong land dat naarstig op zoek is naar een eigen identiteit en naar eerherstel. De Serviërs staan er nog altijd slecht op, hebben een oorlogszuchtige reputatie.

Servië is immers het land van Slobodan Milosevic, Radovan Karadzic en Ratko Mladic, oorlogsmisdadigers die in de jaren negentig etnische zuiveringen uit lieten voeren in voormalig Joegoslavië. De Serviërs zijn op zoek naar mensen die hen van dat slechte imago kunnen verlossen.

Donker verleden

De tennisser woont voor zijn rust tegenwoordig in Monte Carlo, maar Servië zit in zijn hart. Geen Davis Cup-duel slaat hij over. Djokovic voelt het als zijn plicht op te komen voor zijn land. Hij hoopt dat zijn geboorteland snel wordt toegelaten tot de Europese Unie, denkt dat het zijn land dan meer voor de wind zal gaan en dat het gemakkelijker is het donkere verleden achter te laten.

Djokovic doneert veel geld, is betrokken bij de wederopbouw van zijn land en helpt de Servische tennisbond. Hij kocht een paar jaar geleden de rechten van de Dutch Open in Amersfoort, gaf zijn landgenoten zo een ATP-toernooi, gehouden in Belgrado, cadeau.

“Van mij wordt verwacht dat ik mijn land op een positieve manier vertegenwoordig, en ik ben me daarvan bewust", zei Djokovic zaterdag na de overwinning op Juan Martin Del Potro in de derde ronde van Roland Garros over zijn plichtsbesef.

“Zeker een land als Servië dat twintig heel moeilijke jaren heeft gekend en veel problemen en oorlogen heeft meegemaakt, waardoor het geen goed imago heeft in de wereld. Het is heel leuk en een groot voorrecht om een van de mensen te zijn die dat imago op een of andere manier kan beïnvloeden. Ik doe aan een individuele sport, maar overal staat de Servische vlag achter mijn naam. Dat is belangrijk. Daar moet ik op de best mogelijke manier mee omgaan.”

Gebonk op de borst

Dat deed Djokovic niet altijd. Een paar jaar geleden was hij het middelpunt van een rel door het handgebaar waarmee hij zijn zege met zijn fans vierde. Dat gebonk op zijn borst. De duim, wijsvinger en middelvinger die hij soms gelijktijdig de lucht instak bezorgden veel mensen in de Balkan de koude rillingen.

Het was het gebaar dat de Servische soldaten en nationalisten begin jaren negentig gebruikten tijdens de oorlog in voormalig Joegoslavië. "Ik ben geen extremist. De drie vingers, dat is ons symbool. Zoals veel andere mensen twee vingers in de lucht steken als vredessymbool", zo probeerde hij zich te verdedigen.

"Die drie vingers staan voor ons, voor Servië. Dat is een symbool dat de mensen van ons land door de jaren heen hebben gebruikt als ze succesvol zijn en als ze willen laten zien waar ze vandaan komen."

Voor mensen uit Bosnië, Kroatië en Kosovo hadden die drie vingers een heel andere betekenis, ze herinnerden hen aan dood en verderf.

Enige juiste antwoord

Djokovic is veel volwassener geworden. Op de baan is hij amper nog te verslaan. Hij won dit jaar al zijn veertig wedstrijden en geldt als favoriet voor de titel in Parijs. De kans dat hij Rafael Nadal na Roland Garros aflost als nummer één van de wereld is levensgroot. Ook naast de baan heeft hij zijn lessen geleerd.

Zaterdag werd hem naar zijn mening gevraagd over de arrestatie van Mladic, afgelopen donderdag in Servië. Hij keek even naar beneden en zei toen: “We moeten er niet over praten. Het ligt te gevoelig om er over te praten. Ik ben een sportman, dus ik moet me daar niet over uitlaten.”

Het was het enige juiste antwoord. Hij had het nooit goed gedaan als hij daar zijn mening over had gegeven. Het is nog maar eens het bewijs dat Novak Djokovic volwassen is geworden: als tennisser en als ambassadeur van zijn land.