Met Jan in de goal…

De legendarische PSV-keeper Jan van Beveren is overleden. Met hem zou Oranje de WK-finale van 1974 hebben gewonnen. Zegt men.

© ANP

In Frankrijk, het land waar ik op dit moment vakantie vier, kom je ze nog veel tegen op campings en in openbare toiletgebouwen: van die poepgaten in de grond, vaak uitgevoerd in wit keramiek, dat dan weer wel, met twee geribbelde verhogingen aan weerszijden van het gat, om je schoenzolen op te plaatsen.

Ik probeer sanitaire voorzieningen van dat type zo veel mogelijk te mijden, dat spreekt voor zich. Ik haat gehurkt poepen. Ik rijd liever, kronkelend en kreunend van de kakweeën, door naar een fatsoenlijke horecagelegenheid, een kilometer of duizend verderop.

Jongbloed

Welgeteld één keer, lang geleden, kon het echt niet anders en hurkte ik boven zo’n gat. Toen ik daar zo aan de gang was, moest ik plotseling aan Jan Jongbloed denken.

Want laten we eerlijk wezen: zó stond die op zijn lijn, toen Gerd Müller uit de draai de 2-1 voor West-Duitsland binnenschoot, in München, in 1974. Alsof hij, de kniebroek gespannen tussen de knieën, gehurkt stond te persen boven een kakgat in Provence of Dordogne.

1974 was voor mijn tijd, ik werd iets meer dan zeven maanden na die traumatische finale geboren, maar er zijn van die voetbalbeelden die je - met terugwerkende kracht tot vóór je geboorte - elke keer weer pijn doen.

Zoals ik elke keer weer bid dat die bal van Rensenbrink in het Argentijnse doel zal stuiteren, in plaats van tegen de paal, ben ik ook elke keer weer boos op Jan Jongbloed: dóe iets, puntmuts, wat sta je daar nou? De afstand tussen Müllers rechterschoen en de door Jongbloed bewaakte doellijn… die bal doet er godbetert een minuut of zeven over.

Legendarisch

En zo belanden we bij Jan van Beveren, de legendarische ex-doelman van vooral PSV en UEFA Cup-winnaar van 1978, die vorige week veel te jong overleed.

Ik kan me niet herinneren dat ik hem ooit, zelfs maar op archiefbeeld, in actie heb gezien. Ik ken hem van de WK-finale die hij in 1974 niet speelde, en die Oranje misschien wel om die reden verloor.

Van Beveren ergerde zich groen en geel aan de manier waarop de Ajacieden (en dan vooral Cruijff en Neeskens) bij Oranje werden voorgetrokken, en om een lang verhaal kort te maken, kostte hem dat zijn plaats in de selectie.

Ik heb het in de loop der jaren Kees Jansma horen zeggen, en Herman Kuiphof en Mart Smeets en Henk Spaan en nog heel wat anderen, en bij Van Beverens dood las ik een stukje op internet waarin René van de Kerkhof het maar weer eens zei: Jan van Beveren was in die jaren de beste keeper van Nederland. Mét hem onder de lat zouden we wereldkampioen zijn geworden.

Zou het waar zijn?

Glaszuiver doelpunt

Mensen die dat denken hebben vast het boek 1974. Wij waren de besten niet gelezen. Daarin stelt Auke Kok droogjes vast dat de Duitsers in de finale helemaal niet geniepig met de zege aan de haal gingen. Ze waren bij nader inzien eigenlijk gewoon beter en zagen een glaszuiver doelpunt afgekeurd worden, dat Nederland collectief lijkt te zijn vergeten.

Bovendien toont Kok vrij overtuigend aan dat Oranje in de finale gewoon aan het eind van zijn Latijn was. Gaar, bekaf, zo brak als een hoepel, na een maand van Hollands amateurisme, zowel van de KNVB (voortdurend buitenlandse pers over de vloer) als bondscoach Michels (geen discipline te bekennen) als de spelers (kettingrokerij, Telegraaf-zuipfestijnen tijdens het toernooi).

Zou Jan van Beveren, met tien afgepeigerde veldspelers voor zich, écht in zijn eentje die vroege 1-0 hebben vastgehouden?

Rotfinale

Ach, waarom ook niet? In mei 1940 hadden we die moffen in de pan gehakt als ze niet zo laf geweest om Rotterdam te bombarderen en in 1974 hadden we van ze gewonnen met Jan van Beveren op de goal. Klaar, uit, we houden het erop.

Ik zal proberen de rest van mijn vakantie níet bij elk Frans toiletgebouwtje aan die rotfinale te denken.