Scheids!

Het botert de laatste tijd niet zo tussen de scheidsrechters en de rest van de wereld. Tijd voor een goed gesprek.

© ANP

Arsène Wenger, ja, zelfs Gertjan Verbeek gaf recentelijk een scheids de wind van voren. En dus moest er iets gebeuren. Wát er gebeurde, zegt iets over de initiatiefnemers.

Eerst de UEFA. Die koos voor een flitsend filmpje, dat we tegenwoordig bij UEFA-duels te zien krijgen. Snelle montage, lekker stukkie muziek, een oproep tot 'respect' en tot slot Pierluigi Collina met de slogan: Now We See More.

De boodschap: "Beste mensen, wij willen nog altijd niet aan de elektronische hulpmiddelen. Om toch de indruk te wekken dat we heel perfectionistisch bezig zijn, zetten we bij UEFA-duels voortaan twee extra assistent-scheidsrechters in: twee pipo's die rondkuieren achter de doelen met een krultang in hun hand. We hopen dat iedereen nu weer even stopt met zeuren. Groetjes, ook van Sepp Blatter."

Praatsessie

Dan de KNVB. Die koos, uiteraard, voor de Hollandse aanpak: er komt een verzoeningsgesprek , een praatsessie met trainers en scheidsrechters, ter vergroting van het onderlinge begrip. Gure maartse avond in Zeist. Dure bolides draaien knerpend het parkeerterrein op. De geur van verse koffie vult een tl-verlicht vergaderzaaltje.

Getik en gerinkel van kopjes en schoteltjes. Suikerklontjes plonzen. Kuipjes koffiemelk en een schaal gevulde koeken staan op tafel. Aan de ene kant zitten de trainers. Armen over elkaar, stuurse 'nou-vertel-het-maar'-blik in de ogen. Michel Preud'homme denkt: wat is dit voor land? Gertjan Verbeek trommelt met zijn vingers op het tafelblad. "Vooruit met de geit," gromt hij, "ik heb wel wat beters te doen."

Shit happens

Dan: een Powerpoint-presentatie. Het curieuze is dat in de discussies twee zaken voortdurend door elkaar lopen: scheidsrechterlijke fouten enerzijds (dus: dingen verkeerd of helemaal niet zien), hinderlijk geschipper en gecompenseer anderzijds.

Het eerste hindert me persoonlijk niet zo. Een ten onrechte wel of juist niet gegeven penalty of rode kaart? Je kunt het constateren en ervan balen, maar er valt verder weinig zinnigs over te zeggen. Het zijn gevallen van shit happens.

Bovendien: het voetbal in onze eredivisie hangt van hilarische fouten aan elkaar, vlekkeloze arbitrage zou er maar merkwaardig bij afsteken. De neiging tot schipperen en compenseren is een veel interessanter, want veel Nederlandser probleem.

Goedmakertje

Geen gele kaart geven omdat de betreffende speler er al eentje heeft. Denken dat het van natuurlijk overwicht getuigt (en dus goed is) om 'de kaarten op zak te houden'. Twijfelen over een gegeven penalty en daarom de tegenstander een halfzacht goedmakertje geven.

Het is poldermodelfluiten en er ligt 65 jaar naoorlogse Nederlandse cultuur in besloten: niet het onberispelijk en consequent toepassen van de regels is het doel, maar het binnen de grenzen van de redelijkheid in goede banen leiden van de wedstrijd. De spelregels zijn geen wet, maar een richtsnoer.

Een scheidsrechter die de kaarten op zak houdt en om kwart over vier glimlachend de bal oppakt, heeft het in Nederland eigenlijk per definitie beter gedaan dan een scheidsrechter die acht keer geel, twee keer rood en drie keer een strafschop geeft, hoe terecht die ook allemaal waren – en hoe veel zijn collega, die zijn duel 'onder controle' had, ook ten onrechte liet passeren.

Scheidsrechters die de regels strikt naleven en geen uitzonderingen maken, worden hier regeltjesneukers gevonden: pietluttige, nare mannetjes die thuis vermoedelijk onder de plak zitten. Commentatoren als Evert ten Napel en Leo Driessen komen er vrij openlijk voor uit.

Verhit debatteren

Het verzoeningsgesprek in Zeist zal niet over poldermodelfluiten en het moedwillig negeren van de spelregels gaan. Het wordt een avondje verhit debatteren op de vierkante centimeter, over eenvoudige fouten, toevallig juist die fouten waar de spreker zelf door gedupeerd werd. Verdiende speler X die rode kaart nou wel of niet? En speler Y dan? Die had dan toch óók rood moeten krijgen?

Om elf uur is het welletjes. Scheidsrechter: nóg beter opletten! Trainers: voortaan tot tien tellen! Op weg naar de auto reageert een enkeling nog even voor de camera's van het Sportjournaal: constructief gesprek, meer begrip voor elkaar gekregen.

En daarna maar weer gewoon voetballen. En op de scheids mopperen. Nederland. Heerlijk.