De manieren van Glasgow

Waarom schreeuwen supporters in Nederland vreselijke dingen naar elkaar, terwijl ze in Schotland samen prachtige liederen zingen? Tijd om even in te zoomen.

© ANP

Door Menno Pot

Bijna tien jaar geleden, in augustus 2001, was ik met mijn vrienden in Glasgow voor Celtic – Ajax, een duel om Champions League-kwalificatie. Ajax was thuis al op een vrijwel kansloze achterstand gezet (1-3), maar ach, op Europese Ajax-reisjes vormt de wedstrijd wel vaker een hinderlijke onderbreking van de festiviteiten. Meestal zijn we goed verdoofd tegen de tijd dat we naar het stadion moeten, en voelen we er niks meer van.

Een paar maanden eerder hadden we in Amsterdam een groep Schotten uit Dunfermline ontmoet. Ze zochten kaartjes voor Ajax – Feyenoord, wij regelden die voor ze. Hun dank bestond uit immense hoeveelheden bier en een open uitnodiging om te komen logeren tijdens toekomstige pelgrimages naar Schotland.

Nietsvermoedend

Zodoende reisden we op de dag van Celtic – Ajax eerst naar Dunfermline. Voor vervoer naar Celtic Park hadden de heren gezorgd: een bus van de plaatselijke Celtic-supportersvereniging. We stapten nietsvermoedend in, in Ajax-shirts, en werden aangestaard door een stuk of honderd doorgroefde Schotse koppen boven groenwitte hoops-shirts. We staken bedeesd een handje op, ongemakkelijk glimlachend.

Het ijs was snel gebroken. Weldra zaten we, een groot blik bier in de knuist, te luisteren naar het gezang van dit Keltisch-Roomse mannenkoor uit Dunfermline.

Pittige teksten

Toen zich in de liederen verstaanbare woorden begonnen af te tekenen, besloot ik eens op de teksten te letten. Die waren aan de pittige kant, in die zin dat er nogal wat Engels en protestants bloed in vloeide. Een lied dat klónk als een gezellig riedeltje folk beschreef bij nader inzien nogal bloemrijk hoe de IRA dat nou precies doet: het door de knieën schieten van 'blauwe' zwijnen.

Ik dacht aan Mart Smeets, die ik op tv eens hardop de vraag hoorde stellen waar het toch mis was gegaan met het Nederlandse voetbal. In onze voetbalstadions werden toch zulke vreselijke dingen geroepen. Waarom kon men zich in Nederland toch niet gedragen zoals in Schotland, waar de prachtigste liederen worden gezongen en de mensen hun fatsoen houden? In Schotland hoefde je tenminste niet steeds de oren van je zoontje te bedekken in het stadion.

Schietpartij

Jaren later was ik opnieuw in Glasgow, ditmaal om een rockband te interviewen. Na het concert liepen we door Sauchiehall Street, op zoek naar een goede pub, maar de straat bleek afgezet door de politie. Schietpartij. Omstanders keken me meewarig aan toen ik vroeg of iemand wist waar de ruzie om ging.

Ach, naïeve toerist, in Glasgow gaat vrijwel alle straatgeweld om hetzelfde: katholiek versus protestant, Huns versus Tims, groen versus blauw, Celtic versus Rangers. Zelfs criminele afrekeningen over drugs, geld of vrouwen zijn er vrijwel altijd mee verweven.

Voetbaldoden

Politie en media benoemen het meestal niet meer, en de straffen voor stadiongeweld zijn zo hoog dat voetbalgeweld zich nu overal voordoet behalve bij het voetbal, maar er vallen jaarlijks veel voetbaldoden in Glasgow, al mogen ze niet meer zo heten.

Ik dacht weer aan Mart.

Gisteren werd bekend dat de politie in Schotland een onderzoek heeft ingesteld naar de kogels die iemand per post toestuurde aan trainer Neil Lennon en speler Nial McGinn van Celtic. De pakjes kwamen uit Noord-Ierland, waar de katholieke minderheid (waartoe Lennon en McGinn horen) nog altijd niet zo populair is bij de protestantse, Britse meerderheid.

Dreigementen van protestantse landgenoten waren voor Lennon als speler al reden om zijn interlandcarrière voor Noord-Ierland te beëindigen.

Ontspoord

Mart Smeets, Jack van Gelder, Ronald Koeman, Johan Derksen, Hugo Borst; ik heb ze allemaal wel eens onomwonden horen beweren dat het Nederlandse voetbal veel erger is ontspoord dan dat in andere landen.

Welnu: zíj kennen 'de voetballerij' beter dan ik, maar ik ken de tribunes, de uitvakken en de supporters beter, en weet dus dat het gelul is.

Ik ben blij dat hij weer begint: onze eredivisie, waarin je vrijwel nooit iets rottigs meemaakt, en waarin het voetbal weliswaar slechter is dan in sommige andere landen, maar het gras echt niet minder groen.